<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X31n0611"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 611 法花经通義</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 611 法花经通義</title> <author>明 德淸述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt> </editionStmt> <extent>7卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">31</idno>.<idno type="no">611</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">法花经通義</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> <witness xml:id="wit1">【嘉兴-CB】</witness> <witness xml:id="wit2">【大-CB】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB04456"> <charName>CBETA CHARACTER CB04456</charName> <mapping cb:dec="987496" type="PUA">U+F1168</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+3B30</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>臾</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[更-一]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-09-14T14:54:48"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0524a" n="0524a"/> <lb ed="X" n="0524a01"/> <lb ed="X" n="0524a02"/><cb:docNumber>No. 611</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0524a03"/><lb ed="R049" n="0799a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>妙法莲花经通義卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0524a04"/> <lb ed="X" n="0524a05"/><lb ed="R049" n="0799a02"/><byline cb:type="author">明南嶽沙门憨山释 德淸 述</byline> <lb ed="X" n="0524a06"/><lb ed="R049" n="0799a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">叙意</cb:mulu><head>叙意</head> <lb ed="X" n="0524a07"/><lb ed="R049" n="0799a04"/><p xml:id="pX31p0524a0701">昔天台智者大师。精持此经。得法花三昧。亲见灵 <lb ed="X" n="0524a08"/><lb ed="R049" n="0799a05"/>山一会。俨然未散。乃通以三观解释此经全体。以 <lb ed="X" n="0524a09"/><lb ed="R049" n="0799a06"/>至。百界千如。总归观心。其玄義释籤。最为精详。但 <lb ed="X" n="0524a10"/><lb ed="R049" n="0799a07"/>文博義幽。浅识难窥。槪以为繁。而宗之者希。温陵 <lb ed="X" n="0524a11"/><lb ed="R049" n="0799a08"/>禅师。创为要解文简義尽。托事表法。雅有指归。且 <lb ed="X" n="0524a12"/><lb ed="R049" n="0799a09"/>宗花严之義。为一始一终。极为允当。以意在简要。 <lb ed="X" n="0524a13"/><lb ed="R049" n="0799a10"/>未尽发挥始终源本。故观者未能洞达原始要终 <lb ed="X" n="0524a14"/><lb ed="R049" n="0799a11"/>之旨。略为阙然。然二师判经全部。皆以後入品总 <lb ed="X" n="0524a15"/><lb ed="R049" n="0799a12"/>入流通。似未彻归趣。学者漫视为寻常。致使<persName>佛</persName>意 <lb ed="X" n="0524a16"/><lb ed="R049" n="0799a13"/>未畅。经旨不明。在文字不无为赘。淸自幼入讲肆。 <lb ed="X" n="0524a17"/><lb ed="R049" n="0799a14"/>听习不一。而窃有疑焉。时怀参究。往蒙 <lb ed="X" n="0524a18" type="honorific"/><lb ed="R049" n="0799a15"/>恩遣岭外。先辱达观禅师。闻予发难。为许诵此经百 <lb ed="X" n="0524a19"/><lb ed="R049" n="0799a16"/>部。以消夙愆。及在行间。乃开道场于垒壁。集诸弟 <lb ed="X" n="0524a20"/><lb ed="R049" n="0799a17"/>子课讽。众请讲说一周。恍然有契。遂以开示悟入 <lb ed="X" n="0524a21"/><lb ed="R049" n="0799a18"/>四字。判其全经。众皆悦可。因笔为击节。始终一贯。 <lb ed="X" n="0524a22"/><lb ed="R049" n="0799b01"/>而以花严信解行证四门收之。略无剩法。请益大 <lb ed="X" n="0524a23"/><lb ed="R049" n="0799b02"/>方。间有许可。因思大纲虽挈以分品目。而经未会 <lb ed="X" n="0524a24"/><lb ed="R049" n="0799b03"/>通。不便初学。复述品节。以彰全经之旨。犹略而未 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0524b" n="0524b"/> <lb ed="X" n="0524b01"/><lb ed="R049" n="0799b04"/>详。以宗花严发明<persName>如来</persName>出世为一大事因缘。于方 <lb ed="X" n="0524b02"/><lb ed="R049" n="0799b05"/>便品<persName>如来</persName>自叙甚明。第传者昧其源头。故学者不 <lb ed="X" n="0524b03"/><lb ed="R049" n="0799b06"/>无望洋之歎也。故今复为通義者。以尊古德旧解。 <lb ed="X" n="0524b04"/><lb ed="R049" n="0799b07"/>不敢妄为训释。但会通全经。以归开示悟入<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0524b05"/><lb ed="R049" n="0799b08"/>知见。发明花严始终一贯之大旨。以畅<persName>如来</persName>出世 <lb ed="X" n="0524b06"/><lb ed="R049" n="0799b09"/>之本怀。若合殊流而归于海。以重在纲宗。而文言 <lb ed="X" n="0524b07"/><lb ed="R049" n="0799b10"/>可略。故通其大義。虽制不师古。而理有所宗。观者 <lb ed="X" n="0524b08"/><lb ed="R049" n="0799b11"/>幸无以人废言。区区僭越之罪可逭矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0524b09"/><lb ed="R049" n="0799b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">悬判</cb:mulu><head>悬判</head> <lb ed="X" n="0524b10"/><lb ed="R049" n="0799b13"/><p xml:id="pX31p0524b1001"><persName>佛</persName>说一代时教。古德分判浅深多少不一。贤首大 <lb ed="X" n="0524b11"/><lb ed="R049" n="0799b14"/>师。分而为五。谓小始终顿圆。以此经为终教。以华 <lb ed="X" n="0524b12"/><lb ed="R049" n="0799b15"/>严为圆教。天台智者大师。分而为四。谓藏通别圆。 <lb ed="X" n="0524b13"/><lb ed="R049" n="0799b16"/>以此经为纯圆。以花严为别圆。谓带别明圆。是则 <lb ed="X" n="0524b14"/><lb ed="R049" n="0799b17"/>二师似有相左。盖各有所尊耳。天台以为纯圆者。 <lb ed="X" n="0524b15"/><lb ed="R049" n="0799b18"/>意谓此经纯谈实相。如大白牛。纯一无杂。三乘同 <lb ed="X" n="0524b16"/><lb ed="R049" n="0800a01"/>归。五性齐入。理无不彻。事无不尽。究竟为圆。而以 <lb ed="X" n="0524b17"/><lb ed="R049" n="0800a02"/>花严为别圆者。以四十二位之行布。谓借别明圆。 <lb ed="X" n="0524b18"/><lb ed="R049" n="0800a03"/>此则未尽圆融果海。事事无碍称性之极谈。故独 <lb ed="X" n="0524b19"/><lb ed="R049" n="0800a04"/>尊此经。不无贬损。以天台亲悟法花三昧。得处称 <lb ed="X" n="0524b20"/><lb ed="R049" n="0800a05"/>尊。以显法勝妙。非谓抑扬贤首。以花严为圆。此经 <lb ed="X" n="0524b21"/><lb ed="R049" n="0800a06"/>为终者。盖花严乃报身<persName>佛</persName>。據实报土。称性所演。圆 <lb ed="X" n="0524b22"/><lb ed="R049" n="0800a07"/>圆果海法界圆融。自在法门。依正尘毛。一一称性 <lb ed="X" n="0524b23"/><lb ed="R049" n="0800a08"/>周遍。虽言诸位義彰。因果交彻。无障无碍。故称为 <lb ed="X" n="0524b24"/><lb ed="R049" n="0800a09"/>圆。而以法花为终者。以此经乃化<persName>佛</persName>所说。據方便 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0524c" n="0524c"/> <lb ed="X" n="0524c01"/><lb ed="R049" n="0800a10"/>土。曲引三乘。同归一极。所谓<persName>如来</persName>以一大事因缘 <lb ed="X" n="0524c02"/><lb ed="R049" n="0800a11"/>故出现于世。欲令众生开示悟入<persName>佛</persName>之知见。然<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0524c03"/><lb ed="R049" n="0800a12"/>知见者。乃一真法界<persName>如来</persName>藏心。舍那证之为法界 <lb ed="X" n="0524c04"/><lb ed="R049" n="0800a13"/>海慧普光明智。是谓一乘常住真心。初成正觉于 <lb ed="X" n="0524c05"/><lb ed="R049" n="0800a14"/>菩提场。即称此心。演说花严。顿彰圆融无碍法界。 <lb ed="X" n="0524c06"/><lb ed="R049" n="0800a15"/>独被大機。而小根在座。如盲如聋。所化不廣。所谓 <lb ed="X" n="0524c07"/><lb ed="R049" n="0800a16"/>一门狭小。未尽本怀。故观树经行。三七思惟。将一 <lb ed="X" n="0524c08"/><lb ed="R049" n="0800a17"/>乘法。分别说三。故以同体大悲。不起于座。遍现十 <lb ed="X" n="0524c09"/><lb ed="R049" n="0800a18"/>方。垂应化身。示从兜率降王宫。八相成道。于鹿野 <lb ed="X" n="0524c10"/><lb ed="R049" n="0800b01"/>苑。说四谛法。度诸众生。而诸声闻虽证涅槃。而于 <lb ed="X" n="0524c11"/><lb ed="R049" n="0800b02"/>一乘<persName>佛</persName>之知见。杳然绝分。因此费<persName>佛</persName>四十年中权 <lb ed="X" n="0524c12"/><lb ed="R049" n="0800b03"/>巧方便。弹诃淘汰之功。至此法花会上。众志贞纯。 <lb ed="X" n="0524c13"/><lb ed="R049" n="0800b04"/>纔信<persName>佛</persName>心。乃有成<persName>佛</persName>之分。故一一授记。方遂<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0524c14"/><lb ed="R049" n="0800b05"/>出世本怀。至此利生之缘将终。故云终教。此约化 <lb ed="X" n="0524c15"/><lb ed="R049" n="0800b06"/>仪事毕为终。而称圆者。乃收因结果。究竟摄入果 <lb ed="X" n="0524c16"/><lb ed="R049" n="0800b07"/>海之圆。非自住圆融果海之圆也。故花严为顿圆。 <lb ed="X" n="0524c17"/><lb ed="R049" n="0800b08"/>如日初出先照高山。此经为渐圆。如合殊流而归 <lb ed="X" n="0524c18"/><lb ed="R049" n="0800b09"/>于海。若龙女成<persName>佛</persName>。亦名圆顿。大论所明二经归趣。 <lb ed="X" n="0524c19"/><lb ed="R049" n="0800b10"/>皎如日星。请观方便一品。则<persName>如来</persName>出世本怀具可 <lb ed="X" n="0524c20"/><lb ed="R049" n="0800b11"/>见矣。是知经中喩称长者威德特尊。指<persName>佛</persName>报身而 <lb ed="X" n="0524c21"/><lb ed="R049" n="0800b12"/>言也。一真法界。长者家也。<name role="" type="person">华藏世界</name>无量莊严。长 <lb ed="X" n="0524c22"/><lb ed="R049" n="0800b13"/>者之富也。一乘因果。大白牛车也。前至宝所。法界 <lb ed="X" n="0524c23"/><lb ed="R049" n="0800b14"/>归寧之地。即所谓妙莊严海也。凡所施设皆皈法 <lb ed="X" n="0524c24"/><lb ed="R049" n="0800b15"/>界。种种发露。何所不明。是故古德有判花严为根 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0525a" n="0525a"/> <lb ed="X" n="0525a01"/><lb ed="R049" n="0800b16"/>本法轮。诸方便教为枝末法论。法花为摄末归本 <lb ed="X" n="0525a02"/><lb ed="R049" n="0800b17"/>法轮。而教中所显不出理行因果。以理行为因。证 <lb ed="X" n="0525a03"/><lb ed="R049" n="0800b18"/>入为果。愚谓四十年前方便引摄。至楞伽会上说 <lb ed="X" n="0525a04"/><lb ed="R049" n="0801a01"/>自觉圣智。识藏即<persName>如来</persName>藏。显理圆心妙。经云。我大 <lb ed="X" n="0525a05"/><lb ed="R049" n="0801a02"/>乘非乘。<anchor xml:id="nkr_note_add_0525a0501" n="0525a0501"/><anchor xml:id="beg0525a0501" n="0525a0501"/>已<anchor xml:id="end0525a0501"/>有开权显实之意。至法花会上。纯谈实 <lb ed="X" n="0525a06"/><lb ed="R049" n="0801a03"/>相。一色一香皆归中道。显行圆境妙。理行既圆。心 <lb ed="X" n="0525a07"/><lb ed="R049" n="0801a04"/>境皆妙。<persName>佛</persName>之知见。了此而<anchor xml:id="nkr_note_add_0525a0701" n="0525a0701"/><anchor xml:id="beg0525a0701" n="0525a0701"/>已<anchor xml:id="end0525a0701"/>。<persName>如来</persName>出世本怀。无馀 <lb ed="X" n="0525a08"/><lb ed="R049" n="0801a05"/>事矣。故三乘人开此知见。故一一授记即入涅槃。 <lb ed="X" n="0525a09"/><lb ed="R049" n="0801a06"/>所以为终。引皈法界。方为究竟。此贤首约化仪判 <lb ed="X" n="0525a10"/><lb ed="R049" n="0801a07"/>为终教。极为尽理。温陵约与花严相为始终最为 <lb ed="X" n="0525a11"/><lb ed="R049" n="0801a08"/>有见。第未尽发扬耳。但谛观经旨。融会教观。妙契 <lb ed="X" n="0525a12"/><lb ed="R049" n="0801a09"/><persName>佛</persName>心则了无剩法矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0525a13"/><lb ed="R049" n="0801a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">释题</cb:mulu><head>释题</head> <lb ed="X" n="0525a14"/><lb ed="R049" n="0801a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0525a1401">题称妙法莲花经者。乃直指一真法界<persName>如来</persName>藏心 <lb ed="X" n="0525a15"/><lb ed="R049" n="0801a12"/>以立名也。论云。所言法者。谓众生心。是心总摄世 <lb ed="X" n="0525a16"/><lb ed="R049" n="0801a13"/>出世间一切诸法。而为法界之全体。一切圣凡染 <lb ed="X" n="0525a17"/><lb ed="R049" n="0801a14"/>净因果无不包含融摄。在圣不增。在凡不减。处染 <lb ed="X" n="0525a18"/><lb ed="R049" n="0801a15"/>不垢。出尘不净。是以舍那<persName>如来</persName>。证穷此心。故心境 <lb ed="X" n="0525a19"/><lb ed="R049" n="0801a16"/>一如圣凡平等。众生本具。故曰奇哉奇哉。一切众 <lb ed="X" n="0525a20"/><lb ed="R049" n="0801a17"/>生具有<persName>如来</persName>智慧德相。但以妄想顚倒执著。而不 <lb ed="X" n="0525a21"/><lb ed="R049" n="0801a18"/>证得。良由诸<persName>佛</persName>悟之。而为普光明智。名<persName>佛</persName>知见。众 <lb ed="X" n="0525a22"/><lb ed="R049" n="0801b01"/>生迷之。而为无明业识。生死根株。一见此心。当下 <lb ed="X" n="0525a23"/><lb ed="R049" n="0801b02"/>是<persName>佛</persName>。此心之妙也。<name role="" type="person">华藏世界</name>依正莊严。褈褈无尽。 <lb ed="X" n="0525a24"/><lb ed="R049" n="0801b03"/>微妙圆融。尘毛草芥依心而立。实相无相。此境之 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0525b" n="0525b"/> <lb ed="X" n="0525b01"/><lb ed="R049" n="0801b04"/>妙也。心境不二。纯是一真。故称妙法。然此妙法。众 <lb ed="X" n="0525b02"/><lb ed="R049" n="0801b05"/>生迷之名为藏识。诸<persName>佛</persName>悟之名<persName>如来</persName>藏。依此一心 <lb ed="X" n="0525b03"/><lb ed="R049" n="0801b06"/>建立法界。名莲花藏。是以真妄交彻。染净融通。因 <lb ed="X" n="0525b04"/><lb ed="R049" n="0801b07"/>果同时。始终一际。故约喩。则取象莲花。约法。则直 <lb ed="X" n="0525b05"/><lb ed="R049" n="0801b08"/>指心体也。然而此心。在<persName>佛</persName>则为普光明智。亦名实 <lb ed="X" n="0525b06"/><lb ed="R049" n="0801b09"/>智。又名一切种智。亦名自觉圣智。故名<persName>佛</persName>知见。在 <lb ed="X" n="0525b07"/><lb ed="R049" n="0801b10"/>众生。则为根本无明。以众生本具<persName>佛</persName>之知见。但以 <lb ed="X" n="0525b08"/><lb ed="R049" n="0801b11"/>无明葑蔀而不知。故诸<persName>佛</persName>出世单为揭示此心。使 <lb ed="X" n="0525b09"/><lb ed="R049" n="0801b12"/>其众生自知自见而悟入之。故曰诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>唯一 <lb ed="X" n="0525b10"/><lb ed="R049" n="0801b13"/>大事因缘故出现于世。所谓开示众生<persName>佛</persName>之知见。 <lb ed="X" n="0525b11"/><lb ed="R049" n="0801b14"/>使得淸净故。唯以此事为大。更无馀事。是为<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0525b12"/><lb ed="R049" n="0801b15"/>出世本怀。甚矣此心之难悟也。唯我舍那<persName>如来</persName>。初 <lb ed="X" n="0525b13"/><lb ed="R049" n="0801b16"/>成正觉。于菩提场。顿示此心。演大花严。名曰普照 <lb ed="X" n="0525b14"/><lb ed="R049" n="0801b17"/>法界修多罗。名为一乘。独大根众生。见闻得益。而 <lb ed="X" n="0525b15"/><lb ed="R049" n="0801b18"/>下根劣解。身虽在座。如盲如聋。故兴同体大悲。观 <lb ed="X" n="0525b16"/><lb ed="R049" n="0802a01"/>树经行。将一乘法分别说三。故现应化身。双垂两 <lb ed="X" n="0525b17"/><lb ed="R049" n="0802a02"/>相二始同时。于<name role="" type="person">鹿野苑</name>说四谛法。度诸声闻。原其 <lb ed="X" n="0525b18"/><lb ed="R049" n="0802a03"/>本怀。特为开示<persName>佛</persName>知见也。以众生根钝自兹以来。 <lb ed="X" n="0525b19"/><lb ed="R049" n="0802a04"/>经四十年。劳<persName>佛</persName>种种无量方便。群機不悟。久被弹 <lb ed="X" n="0525b20"/><lb ed="R049" n="0802a05"/>诃。方有信<persName>佛</persName>之心。直至法花会上。见其根機既纯。 <lb ed="X" n="0525b21"/><lb ed="R049" n="0802a06"/>谛信此心。即为一一授记成<persName>佛</persName>。所谓知一切法。即 <lb ed="X" n="0525b22"/><lb ed="R049" n="0802a07"/>心自性。成就慧身不由他悟。释迦出世本怀。今日 <lb ed="X" n="0525b23"/><lb ed="R049" n="0802a08"/>方遂。故尽情吐露。历叙一往同患之苦心。以了利 <lb ed="X" n="0525b24"/><lb ed="R049" n="0802a09"/>生之能事。于此不久。即入涅槃。所谓应迹之终也。 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0525c" n="0525c"/> <lb ed="X" n="0525c01"/><lb ed="R049" n="0802a10"/>故如长者将终。委付家业。是知此经。如付家业之 <lb ed="X" n="0525c02"/><lb ed="R049" n="0802a11"/>嘱书。乃为一代时教之流通。以一向不说。谓之护 <lb ed="X" n="0525c03"/><lb ed="R049" n="0802a12"/>念。今日乃说。是为付嘱。故事该<anchor xml:id="nkr_note_add_0525c0301" n="0525c0301"/><anchor xml:id="beg0525c0301" n="0525c0301"/>已<anchor xml:id="end0525c0301"/>往。義在言外。苟 <lb ed="X" n="0525c04"/><lb ed="R049" n="0802a13"/>非圆照法界。妙契<persName>佛</persName>心。而以区区文字求之。则渺 <lb ed="X" n="0525c05"/><lb ed="R049" n="0802a14"/>无归宿。了此一题。则于全经之旨思过半矣。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0525c06"/><lb ed="R049" n="0802a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">译者</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0525c0601">姚秦三藏法师鸠摩罗什奉 诏译</p></cb:div> <lb ed="X" n="0525c07"/><lb ed="R049" n="0802a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0525c0701">姚秦者。乃东晋五胡乱华。姚兴有国之号也。初前 <lb ed="X" n="0525c08"/><lb ed="R049" n="0802a17"/>秦主苻坚。见道安法师。尊称为圣人。安曰。贫道非 <lb ed="X" n="0525c09"/><lb ed="R049" n="0802a18"/>圣。闻之西域龟兹国。有鸠摩罗什者。是为圣人。檀 <lb ed="X" n="0525c10"/><lb ed="R049" n="0802b01"/>越欲见。当可迎之。时坚以铁甲七万。命吕光为将。 <lb ed="X" n="0525c11"/><lb ed="R049" n="0802b02"/>伐龟兹取什。及至围城。王曰。吾与中国相邈远。素 <lb ed="X" n="0525c12"/><lb ed="R049" n="0802b03"/>不相通。何为见伐。光曰。大秦天王。闻王国有圣人 <lb ed="X" n="0525c13"/><lb ed="R049" n="0802b04"/>鸠摩罗什。欲请归供养。非利王之土地也。时什年 <lb ed="X" n="0525c14"/><lb ed="R049" n="0802b05"/>方二十。乃龟兹王甥。智辩非常。业<anchor xml:id="nkr_note_add_0525c1401" n="0525c1401"/><anchor xml:id="beg0525c1401" n="0525c1401"/>已<anchor xml:id="end0525c1401"/>为王讲般若 <lb ed="X" n="0525c15"/><lb ed="R049" n="0802b06"/>经。王曰。什乃吾国之宝。岂肯轻弃听其命耳。王久 <lb ed="X" n="0525c16"/><lb ed="R049" n="0802b07"/>不解。什请于王曰。以贫道之故。而苦其民人。非慈 <lb ed="X" n="0525c17"/><lb ed="R049" n="0802b08"/>悲之道也。愿请行。即当返耳。王不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0525c1701" n="0525c1701"/><anchor xml:id="beg0525c1701" n="0525c1701"/>已<anchor xml:id="end0525c1701"/>。遂遣行。光 <lb ed="X" n="0525c18"/><lb ed="R049" n="0802b09"/>迎什入关。闻坚<anchor xml:id="nkr_note_add_0525c1801" n="0525c1801"/><anchor xml:id="beg0525c1801" n="0525c1801"/>已<anchor xml:id="end0525c1801"/>卒。姚苌自立。光遂據凉州即位。 <lb ed="X" n="0525c19"/><lb ed="R049" n="0802b10"/>国号大凉。未幾光卒。子绍立。为太原公吕纂所害。 <lb ed="X" n="0525c20"/><lb ed="R049" n="0802b11"/>纂立。又为吕超所废。立吕隆数年。什皆被幽。姚兴 <lb ed="X" n="0525c21"/><lb ed="R049" n="0802b12"/>弘始三年。遣师伐隆。隆降。遂奉什入长安。秦主师 <lb ed="X" n="0525c22"/><lb ed="R049" n="0802b13"/>礼之。什在凉。为绍等挫辱。有不堪其言者。师安忍 <lb ed="X" n="0525c23"/><lb ed="R049" n="0802b14"/>之。及见秦主。初甚敬重。次因西域梵师。有持禅波 <lb ed="X" n="0525c24"/><lb ed="R049" n="0802b15"/>罗蜜经至者。与什甚契。兴欲留之。梵师不住。遂弃 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0526a" n="0526a"/> <lb ed="X" n="0526a01"/><lb ed="R049" n="0802b16"/>去。兴怒。阴遣使者。袭杀于关外。因疑什。恐有去志。 <lb ed="X" n="0526a02"/><lb ed="R049" n="0802b17"/>乃赐宫女与什。谓续<persName>佛</persName>种。以占什意。什逆知之。以 <lb ed="X" n="0526a03"/><lb ed="R049" n="0802b18"/>为法情深。遂纳之以释其疑。译此经时。始居草堂。 <lb ed="X" n="0526a04"/><lb ed="R049" n="0803a01"/>正当危疑之际。而以法为重。乃不避嫌。成此法缘。 <lb ed="X" n="0526a05"/><lb ed="R049" n="0803a02"/>因见古人忘身为法。备历艰难。什灭葬後。塔前生 <lb ed="X" n="0526a06"/><lb ed="R049" n="0803a03"/>靑莲花。姚兴启塔视之。华从舌根而出。非大圣示 <lb ed="X" n="0526a07"/><lb ed="R049" n="0803a04"/>现。何以有此哉。初肇公同居译场。秦主雅重。未幾 <lb ed="X" n="0526a08"/><lb ed="R049" n="0803a05"/>什入灭。而肇亦被害。悲哉。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0526a09"/><lb ed="R049" n="0803a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">科分</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0526a0901">此经二十八品。大科为三分。前序一品。以彰说法 <lb ed="X" n="0526a10"/><lb ed="R049" n="0803a07"/>之由致。判为序分。正宗一分二十七品。以开示悟 <lb ed="X" n="0526a11"/><lb ed="R049" n="0803a08"/>入四字科之。从方便品。至法师品九品。为开<persName>佛</persName>知 <lb ed="X" n="0526a12"/><lb ed="R049" n="0803a09"/>见。见宝塔一品。为示<persName>佛</persName>知见。从提婆达多品。至嘱 <lb ed="X" n="0526a13"/><lb ed="R049" n="0803a10"/>累品十一品。为悟<persName>佛</persName>知见。从药王本事品。至普贤 <lb ed="X" n="0526a14"/><lb ed="R049" n="0803a11"/>劝发品六品。为入<persName>佛</persName>知见。开示悟为信解。入为行 <lb ed="X" n="0526a15"/><lb ed="R049" n="0803a12"/>证。品末数句。为流通分。以终焉。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0526a16"/><lb ed="R049" n="0803a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0526a1601">妙法莲花经序品第一</p> <lb ed="X" n="0526a17"/><lb ed="R049" n="0803a14"/><p xml:id="pX31p0526a1701">如是我闻一时<persName>佛</persName>住<name role="" type="person">王舍城</name><note place="inline">至</note>亦与眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526a18"/><lb ed="R049" n="0803a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0526a1801">此结集法藏之仪式也。乃<persName>世尊</persName>临灭。阿难所请最 <lb ed="X" n="0526a19"/><lb ed="R049" n="0803a16"/>後垂笵。诸经通置于首。具如常解。唯<persName>佛</persName>说法各称 <lb ed="X" n="0526a20"/><lb ed="R049" n="0803a17"/>機宜。其所列众以当機为首。此经乃最上一乘教 <lb ed="X" n="0526a21"/><lb ed="R049" n="0803a18"/>菩萨法。而以声闻居前者。以今开权显实。特为引 <lb ed="X" n="0526a22"/><lb ed="R049" n="0803b01"/>摄二乘入<persName>佛</persName>知见。授记作<persName>佛</persName>。故为上首。若夫歎德。 <lb ed="X" n="0526a23"/><lb ed="R049" n="0803b02"/>则曰诸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0526a2301" n="0526a2301"/><anchor xml:id="beg0526a2301" n="0526a2301"/>已<anchor xml:id="end0526a2301"/>尽。心得自在。正显诸二乘人心<anchor xml:id="nkr_note_add_0526a2302" n="0526a2302"/><anchor xml:id="beg0526a2302" n="0526a2302"/>已<anchor xml:id="end0526a2302"/>调 <lb ed="X" n="0526a24"/><lb ed="R049" n="0803b03"/>柔。堪受大法。斯正機熟得道之时。若下所列诸弟 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0526b" n="0526b"/> <lb ed="X" n="0526b01"/><lb ed="R049" n="0803b04"/>子辈。则其人也。其有学比丘尼等。亦首居者。以<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0526b02"/><lb ed="R049" n="0803b05"/>所化者。有因。有亲。馀皆属因。此则亲也。缘因<persName>佛</persName>性。 <lb ed="X" n="0526b03"/><lb ed="R049" n="0803b06"/>正为此耳。向下各为授记。是为了因。<persName>佛</persName>性显了。利 <lb ed="X" n="0526b04"/><lb ed="R049" n="0803b07"/>生之能事毕矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526b05"/><lb ed="R049" n="0803b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0526b0501">菩萨摩诃萨八万人<note place="inline">至</note>各礼<persName>佛</persName>足退坐一面。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526b06"/><lb ed="R049" n="0803b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0526b0601">此序廣列法会之众也。诸大菩萨。乃助<persName>佛</persName>扬化。为 <lb ed="X" n="0526b07"/><lb ed="R049" n="0803b10"/>法眷属。以<persName>佛</persName>为出世至圣所说之法。乃绝世之谈。 <lb ed="X" n="0526b08"/><lb ed="R049" n="0803b11"/>自非法身大士。何能鼓簧。文殊是七<persName>佛</persName>之师。而能 <lb ed="X" n="0526b09"/><lb ed="R049" n="0803b12"/>妙契<persName>佛</persName>心。故居上首。此经以智立体。是所宗故。至 <lb ed="X" n="0526b10"/><lb ed="R049" n="0803b13"/>若诸天人王龙神八部。常随<persName>佛</persName>化。为护法众。故俱 <lb ed="X" n="0526b11"/><lb ed="R049" n="0803b14"/>在座。以<persName>如来</persName>出世为化众生齐成<persName>佛</persName>道。是为本怀。 <lb ed="X" n="0526b12"/><lb ed="R049" n="0803b15"/>今为诸二乘人一一授记各得成<persName>佛</persName>。将毕利生之 <lb ed="X" n="0526b13"/><lb ed="R049" n="0803b16"/>事。正似长者将终委付家业。幷会亲族国王大臣 <lb ed="X" n="0526b14"/><lb ed="R049" n="0803b17"/>刹利居士。为作证盟而付嘱之。此所以灵山一会 <lb ed="X" n="0526b15"/><lb ed="R049" n="0803b18"/>不少一人。可想见其勝集也。若花严集众同异生 <lb ed="X" n="0526b16"/><lb ed="R049" n="0804a01"/>身有四十二。以表各得一位法门。圆成果海。是知 <lb ed="X" n="0526b17"/><lb ed="R049" n="0804a02"/>诸经列众。各有所宗耳。</p> <lb ed="X" n="0526b18"/><lb ed="R049" n="0804a03"/><p xml:id="pX31p0526b1801">上为通序。下为别序。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526b19"/><lb ed="R049" n="0804a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0526b1901">尔时<persName>世尊</persName>四众围绕<note place="inline">至</note>欢喜合掌一心观<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526b20"/><lb ed="R049" n="0804a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0526b2001">此别序发起此经之由致也。将谈妙法。先说无量 <lb ed="X" n="0526b21"/><lb ed="R049" n="0804a06"/>義经者。以四十年前为三乘人所说诸法。皆方便 <lb ed="X" n="0526b22"/><lb ed="R049" n="0804a07"/>施设。未離心意识量。今将显示一乘实相<persName>佛</persName>知见 <lb ed="X" n="0526b23"/><lb ed="R049" n="0804a08"/>地。故先说此经而为前导。意欲诸人離心识。出情 <lb ed="X" n="0526b24"/><lb ed="R049" n="0804a09"/>量。乃可入<persName>佛</persName>知见耳。此经乃诸<persName>佛</persName>秘密心法。如轮 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0526c" n="0526c"/> <lb ed="X" n="0526c01"/><lb ed="R049" n="0804a10"/>王顶髻中珠。不妄与人。故为<persName>佛</persName>所护念。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0526c0101" n="0526c0101"/><anchor xml:id="beg0526c0101" n="0526c0101"/>已<anchor xml:id="end0526c0101"/>显心 <lb ed="X" n="0526c02"/><lb ed="R049" n="0804a11"/>法之妙矣。复入无量義处三昧者。以显寂灭一心 <lb ed="X" n="0526c03"/><lb ed="R049" n="0804a12"/>实相真境。非散心乱意可窥。必从三昧而观。方可 <lb ed="X" n="0526c04"/><lb ed="R049" n="0804a13"/>深入无际。故三昧亦名无量義处。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0526c0401" n="0526c0401"/><anchor xml:id="beg0526c0401" n="0526c0401"/>已<anchor xml:id="end0526c0401"/>显境妙也。 <lb ed="X" n="0526c05"/><lb ed="R049" n="0804a14"/>心境皆妙。而全经之旨。<anchor xml:id="nkr_note_add_0526c0501" n="0526c0501"/><anchor xml:id="beg0526c0501" n="0526c0501"/>已<anchor xml:id="end0526c0501"/>彰于此矣。意显了此心 <lb ed="X" n="0526c06"/><lb ed="R049" n="0804a15"/>境。方为成<persName>佛</persName>之真因。故天雨四华。非入此心境。不 <lb ed="X" n="0526c07"/><lb ed="R049" n="0804a16"/>足以翻破无明。故地摇六震。<anchor xml:id="nkr_note_add_0526c0701" n="0526c0701"/><anchor xml:id="beg0526c0701" n="0526c0701"/>已<anchor xml:id="end0526c0701"/>显妙法全体大用。 <lb ed="X" n="0526c08"/><lb ed="R049" n="0804a17"/>所谓先以定动者也。法会大众。昔所未见。故皆欢 <lb ed="X" n="0526c09"/><lb ed="R049" n="0804a18"/>喜。不知所以。故但观<persName>佛</persName>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0526c0901" n="0526c0901"/><anchor xml:id="beg0526c0901" n="0526c0901"/>已<anchor xml:id="end0526c0901"/>。冀有所授也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526c10"/><lb ed="R049" n="0804b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0526c1001">尔时<persName>佛</persName>放眉间白毫相光<note place="inline">至</note>以<persName>佛</persName>舍利起七宝塔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526c11"/><lb ed="R049" n="0804b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0526c1101">此全彰法界真境也。白毫相光。表中道妙智。所谓 <lb ed="X" n="0526c12"/><lb ed="R049" n="0804b03"/>自心现自觉圣智境界也。以一真法界普光明智。 <lb ed="X" n="0526c13"/><lb ed="R049" n="0804b04"/>一切众生动乱根尘识界。皆是此智随缘变现。今 <lb ed="X" n="0526c14"/><lb ed="R049" n="0804b05"/>此智现前。洞然照澈了无隔碍。故遍照东方万八 <lb ed="X" n="0526c15"/><lb ed="R049" n="0804b06"/>千界。三界苦乐之依处。六道众生之轮迴。诸<persName>佛</persName>成 <lb ed="X" n="0526c16"/><lb ed="R049" n="0804b07"/><persName>佛</persName>之始终。菩萨利生之妙行。皆不離此智用。故皆 <lb ed="X" n="0526c17"/><lb ed="R049" n="0804b08"/>圆现于光中。了此一光。则净秽情忘。生<persName>佛</persName>平等。而 <lb ed="X" n="0526c18"/><lb ed="R049" n="0804b09"/>一乘实相<persName>佛</persName>智见地昭然心目之间矣。所谓後以 <lb ed="X" n="0526c19"/><lb ed="R049" n="0804b10"/>智拔者也。全经大旨。尽见于斯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526c20"/><lb ed="R049" n="0804b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0526c2001">尔时弥勒菩萨作是念<note place="inline">至</note>悉见彼<persName>佛</persName>国界莊严。</p> <lb ed="X" n="0526c21"/><lb ed="R049" n="0804b12"/><p xml:id="pX31p0526c2101">于是弥勒菩萨欲褈宣此義以偈问曰。</p> <lb ed="X" n="0526c22"/><lb ed="R049" n="0804b13"/><p xml:id="pX31p0526c2201"><name role="" type="person">文殊师利</name>导师何故<note place="inline">至</note>瞻察仁者为说何等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526c23"/><lb ed="R049" n="0804b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0526c2301">此弥勒问明实相真境也。一乘妙法实相真境<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0526c24"/><lb ed="R049" n="0804b15"/>知见地。<anchor xml:id="nkr_note_add_0526c2401" n="0526c2401"/><anchor xml:id="beg0526c2401" n="0526c2401"/>已<anchor xml:id="end0526c2401"/>尽露于一光之中矣。四众昔所未见。故 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0527a" n="0527a"/> <lb ed="X" n="0527a01"/><lb ed="R049" n="0804b16"/>惊而起疑。殊非心识思量可到。弥勒虽圣。识情未 <lb ed="X" n="0527a02"/><lb ed="R049" n="0804b17"/>透。故不免分别。所以腾疑。以文殊大智必能了其 <lb ed="X" n="0527a03"/><lb ed="R049" n="0804b18"/>原由。且以历事多<persName>佛</persName>。必曾见其实事。故须请问以 <lb ed="X" n="0527a04"/><lb ed="R049" n="0805a01"/>决之。至于所问光中所现六趣众生之情状。诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0527a05"/><lb ed="R049" n="0805a02"/>利生之事业。菩萨修行之始终。乃至种种求道之 <lb ed="X" n="0527a06"/><lb ed="R049" n="0805a03"/>因缘。供<persName>佛</persName>舍利之妙行。历历明见。且谓<persName>如来</persName>入定 <lb ed="X" n="0527a07"/><lb ed="R049" n="0805a04"/>须<g ref="#CB04456">臾</g>之顷。光中乃见众多久远之事相。纤悉不遗。 <lb ed="X" n="0527a08"/><lb ed="R049" n="0805a05"/>何缘有此。殊不知舍那<persName>如来</persName>于菩提场说花严时。 <lb ed="X" n="0527a09"/><lb ed="R049" n="0805a06"/>入普光明智刹那际三昧。乃现十界身。星罗普应。 <lb ed="X" n="0527a10"/><lb ed="R049" n="0805a07"/>处处说法。利益众生。是知鹿苑至今四十年中。所 <lb ed="X" n="0527a11"/><lb ed="R049" n="0805a08"/>作事业。未起刹那三昧。此岂劣解众生心识分别 <lb ed="X" n="0527a12"/><lb ed="R049" n="0805a09"/>所能知耶。是则一往所说未尽光中之事。今日乃 <lb ed="X" n="0527a13"/><lb ed="R049" n="0805a10"/>露法界之一班耳。故了此光相。则洞见<persName>佛</persName>心。是谓 <lb ed="X" n="0527a14"/><lb ed="R049" n="0805a11"/>悟<persName>佛</persName>知见矣。此非心识可知。亦非言说可到。实为 <lb ed="X" n="0527a15"/><lb ed="R049" n="0805a12"/>妙法之全体。务在妙悟绝言。是故<persName>世尊</persName>将谈妙法。 <lb ed="X" n="0527a16"/><lb ed="R049" n="0805a13"/>先以一光为前相也。吾人苟能睹此光相。不言而 <lb ed="X" n="0527a17"/><lb ed="R049" n="0805a14"/>喩。又何堕落葛藤窠臼哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0527a18"/><lb ed="R049" n="0805a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0527a1801">尔时<name role="" type="person">文殊师利</name>语弥勒菩萨<note place="inline">至</note>难信之法故现斯瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0527a19"/><lb ed="R049" n="0805a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0527a1901">此文殊总答问意也。夫瑞不虚应。应必有由。故知 <lb ed="X" n="0527a20"/><lb ed="R049" n="0805a17"/>现瑞将说大法之前相也。雨以润其焦枯。螺以壹 <lb ed="X" n="0527a21"/><lb ed="R049" n="0805a18"/>其众志。鼓以策其疲怠。皆说大法之譬也。以大法 <lb ed="X" n="0527a22"/><lb ed="R049" n="0805b01"/>稀有。恐作寻常。欲生难遭之想。故先以瑞事警发。 <lb ed="X" n="0527a23"/><lb ed="R049" n="0805b02"/>故曰欲令咸得闻知难信之法。故现斯瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0527a24"/><lb ed="R049" n="0805b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0527a2401">诸善男子如过去无量无边<note place="inline">至</note>三菩提成一切种智。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0527b" n="0527b"/> <lb ed="X" n="0527b01"/><lb ed="R049" n="0805b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0527b0101">此引灯明之本始。以证释迦祖述其道。以显妙法 <lb ed="X" n="0527b02"/><lb ed="R049" n="0805b05"/>传续有由也。<persName>佛</persName>号日月灯明者。以日月通乎昼夜。 <lb ed="X" n="0527b03"/><lb ed="R049" n="0805b06"/>照不及者。则灯以继之。此常然大明不昧。以象普 <lb ed="X" n="0527b04"/><lb ed="R049" n="0805b07"/>光明智之德也。能证此智。即名为<persName>佛</persName>。故十号具足。 <lb ed="X" n="0527b05"/><lb ed="R049" n="0805b08"/>以<persName>佛</persName>所证根本实智。故所说法称性而谈。故初中 <lb ed="X" n="0527b06"/><lb ed="R049" n="0805b09"/>後善。随機分别。故说三乘而为一乘之方便。故曰 <lb ed="X" n="0527b07"/><lb ed="R049" n="0805b10"/>令成一切种智。引古证今。此则释迦化仪相同也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0527b08"/><lb ed="R049" n="0805b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0527b0801">次复有<persName>佛</persName>亦名日月灯明<note place="inline">至</note>千万<persName>佛</persName>所殖诸善本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0527b09"/><lb ed="R049" n="0805b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0527b0901">此历叙从前二万亿<persName>佛</persName>名字皆同。而说法亦同。以 <lb ed="X" n="0527b10"/><lb ed="R049" n="0805b13"/>明<persName>佛</persName><persName>佛</persName>道同。以显妙法心心相印也。名号及所证 <lb ed="X" n="0527b11"/><lb ed="R049" n="0805b14"/>既同而说法又同。故初中後善。以其本智乃转八 <lb ed="X" n="0527b12"/><lb ed="R049" n="0805b15"/>识之所成。故最後<persName>佛</persName>未出家时而有八子。此本觉 <lb ed="X" n="0527b13"/><lb ed="R049" n="0805b16"/>在缠之象也。八子各领四天下。谓其识不離四大 <lb ed="X" n="0527b14"/><lb ed="R049" n="0805b17"/>根身也。赖耶出缠故闻父出家。诸识悉捨染汚而 <lb ed="X" n="0527b15"/><lb ed="R049" n="0805b18"/>俱成智矣。故云悉捨王位。亦随出家常修梵行也。 <lb ed="X" n="0527b16"/><lb ed="R049" n="0806a01"/>释迦本既同古。而迹亦相类。本迹既同。而无不同 <lb ed="X" n="0527b17"/><lb ed="R049" n="0806a02"/>矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0527b18"/><lb ed="R049" n="0806a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0527b1801">是时日月灯明<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>教菩萨法<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0527b19"/><lb ed="R049" n="0806a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0527b1901">此灯明相传至二万亿<persName>佛</persName>。是知<persName>佛</persName>性种子前无始 <lb ed="X" n="0527b20"/><lb ed="R049" n="0806a05"/>也。时至而说无量義经。入无量義定者。则<persName>佛</persName><persName>佛</persName>以 <lb ed="X" n="0527b21"/><lb ed="R049" n="0806a06"/>开<persName>佛</persName>知见为究竟之谈也。雨花动地放光等事一 <lb ed="X" n="0527b22"/><lb ed="R049" n="0806a07"/>一同今。以显实相心境始终不二。寂灭真常。是为 <lb ed="X" n="0527b23"/><lb ed="R049" n="0806a08"/>稀有之法也。而彼众腾疑。则难信难解从来旧矣。 <lb ed="X" n="0527b24"/><lb ed="R049" n="0806a09"/>非特今也。彼<persName>佛</persName>出定即说妙法花经。足证开权显 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0527c" n="0527c"/> <lb ed="X" n="0527c01"/><lb ed="R049" n="0806a10"/>实之法。自古<persName>佛</persName><persName>佛</persName>说法之弘规。以此可知今日之 <lb ed="X" n="0527c02"/><lb ed="R049" n="0806a11"/>事矣。彼<persName>佛</persName>说妙法时。六十小劫之久。而听众谓如 <lb ed="X" n="0527c03"/><lb ed="R049" n="0806a12"/>食顷。是知一乘妙法<persName>佛</persName>知见地。为普光明智。不離 <lb ed="X" n="0527c04"/><lb ed="R049" n="0806a13"/>刹那际三昧也。一入此三昧。则生灭见亡。顷久一 <lb ed="X" n="0527c05"/><lb ed="R049" n="0806a14"/>致。了无身心之相。则十世古今始终不離于当念。 <lb ed="X" n="0527c06"/><lb ed="R049" n="0806a15"/>所以无有一人而生懈倦也。说此经<anchor xml:id="nkr_note_add_0527c0601" n="0527c0601"/><anchor xml:id="beg0527c0601" n="0527c0601"/>已<anchor xml:id="end0527c0601"/>即入涅槃。 <lb ed="X" n="0527c07"/><lb ed="R049" n="0806a16"/>诸<persName>佛</persName>利生了此大事。则出世之本怀毕矣。以此则 <lb ed="X" n="0527c08"/><lb ed="R049" n="0806a17"/>知我<persName>佛</persName>不久涅槃时至也。将灭而授德藏之记者。 <lb ed="X" n="0527c09"/><lb ed="R049" n="0806a18"/>欲以此法付嘱有在。冀将传续于无穷。足证此会 <lb ed="X" n="0527c10"/><lb ed="R049" n="0806b01"/>弟子各当成<persName>佛</persName>有分也。彼<persName>佛</persName>灭後妙光持法花经 <lb ed="X" n="0527c11"/><lb ed="R049" n="0806b02"/>八十小劫。为人演说者。以显一乘<persName>佛</persName>知见地。究竟 <lb ed="X" n="0527c12"/><lb ed="R049" n="0806b03"/>不離智用也。灯明八子皆师妙光者。以显妙观察 <lb ed="X" n="0527c13"/><lb ed="R049" n="0806b04"/>智。在因则有转染令净之功。在果而有鉴機说法 <lb ed="X" n="0527c14"/><lb ed="R049" n="0806b05"/>之用。所以八子皆令成<persName>佛</persName>也。八子最後成<persName>佛</persName>者。号 <lb ed="X" n="0527c15"/><lb ed="R049" n="0806b06"/>曰然因师妙光<anchor xml:id="nkr_note_orig_0527001" n="0527001"/>灯而成果。亦仗持经之功用。燃灯 <lb ed="X" n="0527c16"/><lb ed="R049" n="0806b07"/>又为释迦之本师。则其妙法辗转传授有自来矣。 <lb ed="X" n="0527c17"/><lb ed="R049" n="0806b08"/>以明古今一道也。然此<persName>佛</persName>之知见殊非识情思量 <lb ed="X" n="0527c18"/><lb ed="R049" n="0806b09"/>分别之境。故求名贪利者而不通利。且以善根为 <lb ed="X" n="0527c19"/><lb ed="R049" n="0806b10"/>成<persName>佛</persName>真因。故得値多<persName>佛</persName>。此又为今日声闻得记之 <lb ed="X" n="0527c20"/><lb ed="R049" n="0806b11"/>证也。故文殊结指其人曰。彼妙光者我身是也。求 <lb ed="X" n="0527c21"/><lb ed="R049" n="0806b12"/>名菩萨则汝弥勒是也。弥勒既曾在昔持经。而疑 <lb ed="X" n="0527c22"/><lb ed="R049" n="0806b13"/>现前之事者。信乎此法非识心分别之境也。历观 <lb ed="X" n="0527c23"/><lb ed="R049" n="0806b14"/>往古入定放光之瑞相。出定说经授记之因缘。则 <lb ed="X" n="0527c24"/><lb ed="R049" n="0806b15"/>知今日必说大乘妙法莲花经也。此乃悬序。即今 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0528a" n="0528a"/> <lb ed="X" n="0528a01"/><lb ed="R049" n="0806b16"/>法会之因由。先示实相寂灭之心境。全体大用。一 <lb ed="X" n="0528a02"/><lb ed="R049" n="0806b17"/>念顿彰。此非言说可到。故放一光圆明显现。以借 <lb ed="X" n="0528a03"/><lb ed="R049" n="0806b18"/>文殊大智为众傍通。毕见<persName>如来</persName>出世之本怀。即四 <lb ed="X" n="0528a04"/><lb ed="R049" n="0807a01"/>十年来未起普光明智刹那际三昧也。<persName>世尊</persName>一日 <lb ed="X" n="0528a05"/><lb ed="R049" n="0807a02"/>陞座。文殊白槌云。谛观法王法。法王法如是。故後 <lb ed="X" n="0528a06"/><lb ed="R049" n="0807a03"/>正说妙法。但云如是而<anchor xml:id="nkr_note_add_0528a0601" n="0528a0601"/><anchor xml:id="beg0528a0601" n="0528a0601"/>已<anchor xml:id="end0528a0601"/>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0528a07"/><lb ed="R049" n="0807a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0528a0701">尔时<name role="" type="person">文殊师利</name>于大众中欲褈宣此義而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0528a08"/><lb ed="R049" n="0807a05"/><p xml:id="pX31p0528a0801">我念过去世无量无数劫<note place="inline">至</note>以求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0528a09"/><lb ed="R049" n="0807a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0528a0901">此颂长行入定放光。及光中圆现法界事相。生<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0528a10"/><lb ed="R049" n="0807a07"/>始终。一一相同。但于唱灭。详出教诫勉勗之辞。及 <lb ed="X" n="0528a11"/><lb ed="R049" n="0807a08"/>灭後起塔四众精进求道之事。此又预为今会最 <lb ed="X" n="0528a12"/><lb ed="R049" n="0807a09"/>後之垂笵也。以见<persName>佛</persName>法难値耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0528a13"/><lb ed="R049" n="0807a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0528a1301">是妙光法师奉持<persName>佛</persName>法藏<note place="inline">至</note>令尽无有馀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0528a14"/><lb ed="R049" n="0807a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0528a1401">此颂助化传宣显益皆同。结证必说妙法花经。而 <lb ed="X" n="0528a15"/><lb ed="R049" n="0807a12"/>先以光瑞为方便也。今<persName>佛</persName>放光明助发实相義者。 <lb ed="X" n="0528a16"/><lb ed="R049" n="0807a13"/>以<persName>佛</persName>知见寂灭心境。殊非言说思量可到。聊以毫 <lb ed="X" n="0528a17"/><lb ed="R049" n="0807a14"/>端三昧示之。所谓如我按指海印发光。要使诸人 <lb ed="X" n="0528a18"/><lb ed="R049" n="0807a15"/>直下便见。不隔丝毫。所以宗门诸祖。棒喝交驰。扬 <lb ed="X" n="0528a19"/><lb ed="R049" n="0807a16"/>眉瞬目。无非直指西来的意。此则不待言说而为 <lb ed="X" n="0528a20"/><lb ed="R049" n="0807a17"/>方便也。人者苟能了此光相。则日用现前二六时 <lb ed="X" n="0528a21"/><lb ed="R049" n="0807a18"/>中。咳唾掉臂无非法花三昧矣。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0528a22"/><lb ed="R049" n="0807b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">方便品第二</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0528a2201">妙法莲花经方便品第二</p></cb:div> <lb ed="X" n="0528a23"/><lb ed="R049" n="0807b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0528a2301">正说之初。品以方便名者。以第一義谛。平等寂灭。 <lb ed="X" n="0528a24"/><lb ed="R049" n="0807b03"/>超情離见。无作无为。是则<persName>佛</persName>未出世。祖未西来。一 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0528b" n="0528b"/> <lb ed="X" n="0528b01"/><lb ed="R049" n="0807b04"/>段真风。凛凛充塞。浑沦现成。所谓向上一路。空劫 <lb ed="X" n="0528b02"/><lb ed="R049" n="0807b05"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0528b0201" n="0528b0201"/><anchor xml:id="beg0528b0201" n="0528b0201"/>已<anchor xml:id="end0528b0201"/>前。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>。乃自知之。是谓<persName>佛</persName>之知见。岂假作 <lb ed="X" n="0528b03"/><lb ed="R049" n="0807b06"/>为。良以众生迷而不悟。劳我<persName>世尊</persName>。捨自法乐。脱珍 <lb ed="X" n="0528b04"/><lb ed="R049" n="0807b07"/>御服。著敝垢衣。现身三界。曲为今时。发扬此事。是 <lb ed="X" n="0528b05"/><lb ed="R049" n="0807b08"/>则纔出母胎一手指天一手指地。曰天上天下唯 <lb ed="X" n="0528b06"/><lb ed="R049" n="0807b09"/>我独尊。此则彻底为人。通身吐露。早<anchor xml:id="nkr_note_add_0528b0601" n="0528b0601"/><anchor xml:id="beg0528b0601" n="0528b0601"/>已<anchor xml:id="end0528b0601"/>大垂方便 <lb ed="X" n="0528b07"/><lb ed="R049" n="0807b10"/>矣。及至出家。入山修道。成<persName>佛</persName>说法。四十年来。去来 <lb ed="X" n="0528b08"/><lb ed="R049" n="0807b11"/>坐立。常为此事。更无馀事。则从前一往种种施设。 <lb ed="X" n="0528b09"/><lb ed="R049" n="0807b12"/>无非特为众生指示本分向上一事。何莫而非方 <lb ed="X" n="0528b10"/><lb ed="R049" n="0807b13"/>便耶。奈何众生垢重情深。一向不悟。所幸淘汰既 <lb ed="X" n="0528b11"/><lb ed="R049" n="0807b14"/>久。根器渐纯。将有开发之機。故<persName>世尊</persName>今日。特为大 <lb ed="X" n="0528b12"/><lb ed="R049" n="0807b15"/>众。吐露本怀。显示本有。故为此会说法花经。开示 <lb ed="X" n="0528b13"/><lb ed="R049" n="0807b16"/><persName>佛</persName>之知见。以明出世之因缘。令诸众生。各各自知 <lb ed="X" n="0528b14"/><lb ed="R049" n="0807b17"/>自见。自信自肯。悟入而後<anchor xml:id="nkr_note_add_0528b1401" n="0528b1401"/><anchor xml:id="beg0528b1401" n="0528b1401"/>已<anchor xml:id="end0528b1401"/>。方惬本怀。所以各为 <lb ed="X" n="0528b15"/><lb ed="R049" n="0807b18"/>授记者。正显但信自心。即名为<persName>佛</persName>。一悟此心。则染 <lb ed="X" n="0528b16"/><lb ed="R049" n="0808a01"/>净情忘。法法皆妙。心外无法。除此心外。无片事可 <lb ed="X" n="0528b17"/><lb ed="R049" n="0808a02"/>得。所谓一乘妙法<persName>佛</persName>知见也。以此寂灭離言之道。 <lb ed="X" n="0528b18"/><lb ed="R049" n="0808a03"/>非言可到。故先入定以示其微密。放光以彰其圆 <lb ed="X" n="0528b19"/><lb ed="R049" n="0808a04"/>妙。是则前之光瑞。又为今日之方便也。大众不悟。 <lb ed="X" n="0528b20"/><lb ed="R049" n="0808a05"/>犹自惊疑。故假弥勒文殊。傍通一线。是为方便之 <lb ed="X" n="0528b21"/><lb ed="R049" n="0808a06"/>方便也。悲夫。大众毕竟茫然。故我<persName>世尊</persName>重打葛藤。 <lb ed="X" n="0528b22"/><lb ed="R049" n="0808a07"/>此则一落言诠。又为此法之方便也。故以名品。此 <lb ed="X" n="0528b23"/><lb ed="R049" n="0808a08"/>连下八品。判为开<persName>佛</persName>知见者。以众生本有<persName>佛</persName>之知 <lb ed="X" n="0528b24"/><lb ed="R049" n="0808a09"/>见。向被无明封蔀而不自知。故<persName>如来</persName>出世特揭而 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0528c" n="0528c"/> <lb ed="X" n="0528c01"/><lb ed="R049" n="0808a10"/>开之。然此开字。约<persName>佛</persName>则为揭开打开。开除之开。故 <lb ed="X" n="0528c02"/><lb ed="R049" n="0808a11"/>云开方便门。下经云如却关钥开大城门。在機则 <lb ed="X" n="0528c03"/><lb ed="R049" n="0808a12"/>为开发之开。所谓悟自心者如莲花开。然尽三周 <lb ed="X" n="0528c04"/><lb ed="R049" n="0808a13"/>说法通为开者。以<persName>世尊</persName>一往四十年前所说三乘 <lb ed="X" n="0528c05"/><lb ed="R049" n="0808a14"/>之权。意要闻者了悟一心之妙。以三乘人不得離 <lb ed="X" n="0528c06"/><lb ed="R049" n="0808a15"/>言之旨。但执权说以为真实。故不信自作<persName>佛</persName>。今则 <lb ed="X" n="0528c07"/><lb ed="R049" n="0808a16"/>开除前权打开秘藏。顿显一实。故上根闻说。即信 <lb ed="X" n="0528c08"/><lb ed="R049" n="0808a17"/>自心。非智者不能。故法说一周。独舍利弗一人领 <lb ed="X" n="0528c09"/><lb ed="R049" n="0808a18"/>悟。而中根之士。因譬方知。故譬喩一周。四大弟子 <lb ed="X" n="0528c10"/><lb ed="R049" n="0808b01"/>领悟。其下根之士。终为绝分。故廣引夙昔因缘之 <lb ed="X" n="0528c11"/><lb ed="R049" n="0808b02"/>事而後方悟。故千二百等皆从因缘一周而领悟 <lb ed="X" n="0528c12"/><lb ed="R049" n="0808b03"/>也。其说虽长。总要当機的信自心是<persName>佛</persName>。所以一一 <lb ed="X" n="0528c13"/><lb ed="R049" n="0808b04"/>授记成<persName>佛</persName>。是以极尽<persName>如来</persName>神力。为众发扬。今日纔 <lb ed="X" n="0528c14"/><lb ed="R049" n="0808b05"/>得大众发真信心。名虽领悟。但醒悟之悟。非悟入 <lb ed="X" n="0528c15"/><lb ed="R049" n="0808b06"/>之悟。其实但入信门而<anchor xml:id="nkr_note_add_0528c1501" n="0528c1501"/><anchor xml:id="beg0528c1501" n="0528c1501"/>已<anchor xml:id="end0528c1501"/>矣。历观後文。许以信得 <lb ed="X" n="0528c16"/><lb ed="R049" n="0808b07"/>入。及诸弟子自叙昔日不信之辞。及身子领悟。四 <lb ed="X" n="0528c17"/><lb ed="R049" n="0808b08"/>大弟子述成。乃以信解标品。故开<persName>佛</persName>知见重在信 <lb ed="X" n="0528c18"/><lb ed="R049" n="0808b09"/>心。正与花严知一切法。即心自性。成就慧身。不由 <lb ed="X" n="0528c19"/><lb ed="R049" n="0808b10"/>他悟。而以信为基本也。故虽授记。而犹历多劫。事 <lb ed="X" n="0528c20"/><lb ed="R049" n="0808b11"/>多<persName>佛</persName>。正同四十二位。乃由信解而後行证也。苟不 <lb ed="X" n="0528c21"/><lb ed="R049" n="0808b12"/>立诸位。则历劫无明。何由顿净。无上<persName>佛</persName>果。岂能顿 <lb ed="X" n="0528c22"/><lb ed="R049" n="0808b13"/>圆哉。请观化仪。则知<persName>如来</persName>说法始终之意也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0528c23"/><lb ed="R049" n="0808b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0528c2301">尔时<persName>世尊</persName>从三昧安详而起<note place="inline">至</note>辟支<persName>佛</persName>所不能知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0528c24"/><lb ed="R049" n="0808b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0528c2401">此<persName>世尊</persName>出定。称歎诸<persName>佛</persName>二智甚深。以证<anchor xml:id="nkr_note_add_0528c2401" n="0528c2401"/><anchor xml:id="beg0528c2401" n="0528c2401"/>己<anchor xml:id="end0528c2401"/>智。将以 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0529a" n="0529a"/> <lb ed="X" n="0529a01"/><lb ed="R049" n="0808b16"/>开<persName>佛</persName>知见也。诸<persName>佛</persName>本智。证穷法界。彻尽尘毛。故实 <lb ed="X" n="0529a02"/><lb ed="R049" n="0808b17"/>智甚深。随顺三乘機宜。所说九部诸法。通为引摄 <lb ed="X" n="0529a03"/><lb ed="R049" n="0808b18"/>众生。入<persName>佛</persName>知见。故为入智慧之门。言虽种种。差别 <lb ed="X" n="0529a04"/><lb ed="R049" n="0809a01"/>不一。皆为指示一心究竟<persName>佛</persName>知见地。言近指远。难 <lb ed="X" n="0529a05"/><lb ed="R049" n="0809a02"/>解难入。故为权智甚深。诸二乘人。浅智著相。不能 <lb ed="X" n="0529a06"/><lb ed="R049" n="0809a03"/>了达離言之旨。故不能知。非智不入。故身子当機。 <lb ed="X" n="0529a07"/><lb ed="R049" n="0809a04"/>意在激发二乘也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0529a08"/><lb ed="R049" n="0809a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0529a0801">所以者何<persName>佛</persName>曾亲近<note place="inline">至</note>随宜所说意趣难解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0529a09"/><lb ed="R049" n="0809a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0529a0901">此征释二智甚深所以也。以亲近多<persName>佛</persName>。则<persName>佛</persName>之心 <lb ed="X" n="0529a10"/><lb ed="R049" n="0809a07"/>印尽得之矣。尽行道法。则<persName>佛</persName><persName>佛</persName>修行妙道。利生规 <lb ed="X" n="0529a11"/><lb ed="R049" n="0809a08"/>则。尽习之矣。其所造进。不至彻法而不<anchor xml:id="nkr_note_add_0529a1101" n="0529a1101"/><anchor xml:id="beg0529a1101" n="0529a1101"/>已<anchor xml:id="end0529a1101"/>。以勇猛 <lb ed="X" n="0529a12"/><lb ed="R049" n="0809a09"/>精进。故实德内充。而名称普闻。如此名实幷隆者。 <lb ed="X" n="0529a13"/><lb ed="R049" n="0809a10"/>以其成就未曾有法也。故为众生随宜所说诸法。 <lb ed="X" n="0529a14"/><lb ed="R049" n="0809a11"/>皆为发扬第一義谛寂灭之旨。所以意趣难解。故 <lb ed="X" n="0529a15"/><lb ed="R049" n="0809a12"/>非二乘所知也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0529a16"/><lb ed="R049" n="0809a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0529a1601">舍利弗吾从成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0529a1601" n="0529a1601"/><anchor xml:id="beg0529a1601" n="0529a1601"/>已<anchor xml:id="end0529a1601"/>来<note place="inline">至</note>知见波罗蜜皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0529a1602" n="0529a1602"/><anchor xml:id="beg0529a1602" n="0529a1602"/>已<anchor xml:id="end0529a1602"/>具足。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0529a17"/><lb ed="R049" n="0809a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0529a1701">此<persName>佛</persName>自歎二智甚深。以明从前方便之所以也。以 <lb ed="X" n="0529a18"/><lb ed="R049" n="0809a15"/>诸<persName>佛</persName>证<anchor xml:id="nkr_note_add_0529a1801" n="0529a1801"/><anchor xml:id="beg0529a1801" n="0529a1801"/>已<anchor xml:id="end0529a1801"/>。则<anchor xml:id="nkr_note_add_0529a1802" n="0529a1802"/><anchor xml:id="beg0529a1802" n="0529a1802"/>己<anchor xml:id="end0529a1802"/>智之甚深可知。故自出世成<persName>佛</persName>以 <lb ed="X" n="0529a19"/><lb ed="R049" n="0809a16"/>来。四十年中。所说九部诸法。以种种因缘譬喩无 <lb ed="X" n="0529a20"/><lb ed="R049" n="0809a17"/>数方便权巧法门。无非显示一乘。引导众生離生 <lb ed="X" n="0529a21"/><lb ed="R049" n="0809a18"/>死著。入<persName>佛</persName>知见而<anchor xml:id="nkr_note_add_0529a2101" n="0529a2101"/><anchor xml:id="beg0529a2101" n="0529a2101"/>已<anchor xml:id="end0529a2101"/>。法虽差别。而心本一真。以我 <lb ed="X" n="0529a22"/><lb ed="R049" n="0809b01"/><persName>如来</persName>权实二智皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0529a2201" n="0529a2201"/><anchor xml:id="beg0529a2201" n="0529a2201"/>已<anchor xml:id="end0529a2201"/>具足。故称性而说。方便权中。 <lb ed="X" n="0529a23"/><lb ed="R049" n="0809b02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0529a2301" n="0529a2301"/><anchor xml:id="beg0529a2301" n="0529a2301"/>已<anchor xml:id="end0529a2301"/>具知见之实。诸二乘人。随言取義。故不知究竟 <lb ed="X" n="0529a24"/><lb ed="R049" n="0809b03"/>归趣。所以难信难解。开权显实。<anchor xml:id="nkr_note_add_0529a2401" n="0529a2401"/><anchor xml:id="beg0529a2401" n="0529a2401"/>已<anchor xml:id="end0529a2401"/>揭于此矣。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0529b" n="0529b"/> <lb ed="X" n="0529b01"/><lb ed="R049" n="0809b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0529b0101">舍利弗<persName>如来</persName>知见<note place="inline">至</note>未曾有法<persName>佛</persName>悉成就。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0529b02"/><lb ed="R049" n="0809b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0529b0201">此歎二智甚深之因也。由亲近多<persName>佛</persName>。尽行多法。故 <lb ed="X" n="0529b03"/><lb ed="R049" n="0809b06"/>所证真实知见。廣大深远。即诸<persName>佛</persName>之德用。若四无 <lb ed="X" n="0529b04"/><lb ed="R049" n="0809b07"/>量心。四无碍辩。十力四无所畏。禅定解脱等一切 <lb ed="X" n="0529b05"/><lb ed="R049" n="0809b08"/>诸法。一一深证穷极。一切未曾有法。皆悉成就。以 <lb ed="X" n="0529b06"/><lb ed="R049" n="0809b09"/>其所证实智既深。故德用无边。此在花严所明<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0529b07"/><lb ed="R049" n="0809b10"/>智<persName>佛</persName>境界<persName>佛</persName>功德等。一一称真法界。皆以海言。方 <lb ed="X" n="0529b08"/><lb ed="R049" n="0809b11"/>知廣大深远也。由其所证者深。故随顺機宜。善能 <lb ed="X" n="0529b09"/><lb ed="R049" n="0809b12"/>分别种种巧说诸法。观根逗機。言不逆意。故柔软。 <lb ed="X" n="0529b10"/><lb ed="R049" n="0809b13"/>应不失时。故众悦。此权智甚深之妙也。<persName>佛</persName>之德用。 <lb ed="X" n="0529b11"/><lb ed="R049" n="0809b14"/>说不能尽。总而言之。无量无边未曾有法。<persName>佛</persName>皆成 <lb ed="X" n="0529b12"/><lb ed="R049" n="0809b15"/>就。此其所以诸二乘人不能知也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0529b13"/><lb ed="R049" n="0809b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0529b1301">止舍利弗不须复说<note place="inline">至</note>如是本末究竟等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0529b14"/><lb ed="R049" n="0809b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0529b1401">此正显诸法实相也。既说而又止之者。盖显此法 <lb ed="X" n="0529b15"/><lb ed="R049" n="0809b18"/>迥出常情。未可轻谈。恐其闻者惊疑不信。故只可 <lb ed="X" n="0529b16"/><lb ed="R049" n="0810a01"/>但言难解。不敢言其所以也。然所以不可言者。以 <lb ed="X" n="0529b17"/><lb ed="R049" n="0810a02"/><persName>佛</persName>所成稀有之法。诸三乘人难信难解。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0529b18"/><lb ed="R049" n="0810a03"/>乃能究竟诸法之实相。此乃離言难解之法。岂可 <lb ed="X" n="0529b19"/><lb ed="R049" n="0810a04"/>轻谈哉。下释诸法实相难解之所以。然诸法者。不 <lb ed="X" n="0529b20"/><lb ed="R049" n="0810a05"/>过相性体力作因缘果报本末耳。尽此十法而<anchor xml:id="nkr_note_add_0529b2001" n="0529b2001"/><anchor xml:id="beg0529b2001" n="0529b2001"/>已<anchor xml:id="end0529b2001"/>。 <lb ed="X" n="0529b21"/><lb ed="R049" n="0810a06"/>皆易见而易信者。何难之有。以即诸法以显实相。 <lb ed="X" n="0529b22"/><lb ed="R049" n="0810a07"/>故深妙而难解也。何谓诸法实相耶。若言其相。相 <lb ed="X" n="0529b23"/><lb ed="R049" n="0810a08"/>即无相。相如也。若言其性。妙性天然。性如也。若言 <lb ed="X" n="0529b24"/><lb ed="R049" n="0810a09"/>其体。体自真常。体如也。若言其力。力用称真。力如 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0529c" n="0529c"/> <lb ed="X" n="0529c01"/><lb ed="R049" n="0810a10"/>也。若言其作。作而无作。作如也。若言其因。生本无 <lb ed="X" n="0529c02"/><lb ed="R049" n="0810a11"/>生。因如也。若言其缘。性空成事。缘如也。若言其果 <lb ed="X" n="0529c03"/><lb ed="R049" n="0810a12"/>果不離因。果如也。若言其报。业性昭然。报如也。若 <lb ed="X" n="0529c04"/><lb ed="R049" n="0810a13"/>言本末。则始终一际。本末如也。以上诸法。一一是 <lb ed="X" n="0529c05"/><lb ed="R049" n="0810a14"/>如是之法。故究竟平等。寂灭无二。此诸法之实相 <lb ed="X" n="0529c06"/><lb ed="R049" n="0810a15"/>也。以可信可解者诸法。三乘皆知。而难信难解者。 <lb ed="X" n="0529c07"/><lb ed="R049" n="0810a16"/>即诸法以明实相。此唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃能究尽。殊非二 <lb ed="X" n="0529c08"/><lb ed="R049" n="0810a17"/>乘可知耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0529c09"/><lb ed="R049" n="0810a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0529c0901">尔时<persName>世尊</persName>欲褈宣此義而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0529c10"/><lb ed="R049" n="0810b01"/><p xml:id="pX31p0529c1001">世雄不可量<note place="inline">至</note>如是诸人等其力所不堪。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0529c11"/><lb ed="R049" n="0810b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0529c1101">此重颂二智甚深难解。以显究竟实相也。称<persName>佛</persName>为 <lb ed="X" n="0529c12"/><lb ed="R049" n="0810b03"/>世雄者。无雌可匹曰雄。谓<persName>佛</persName>超出凡圣而独尊之 <lb ed="X" n="0529c13"/><lb ed="R049" n="0810b04"/>称也。言道场所得果。正指<name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>。于菩提场。初 <lb ed="X" n="0529c14"/><lb ed="R049" n="0810b05"/>成正觉。证穷法界海慧。乃旷劫修因所感之果。此 <lb ed="X" n="0529c15"/><lb ed="R049" n="0810b06"/><persName>佛</persName>自证之境界。故唯<persName>佛</persName>悉知。言如是大果报者。正 <lb ed="X" n="0529c16"/><lb ed="R049" n="0810b07"/>指<name role="" type="person">华藏世界</name>无量莊严。圆融果海。交彻无碍。故云 <lb ed="X" n="0529c17"/><lb ed="R049" n="0810b08"/>种种姓相義。此唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃能知之。以果海離言。 <lb ed="X" n="0529c18"/><lb ed="R049" n="0810b09"/>不可说示。故云言词相寂灭。此離言之道。非思量 <lb ed="X" n="0529c19"/><lb ed="R049" n="0810b10"/>分别之境。岂三乘人所堪耶。但可以信入耳。此颂 <lb ed="X" n="0529c20"/><lb ed="R049" n="0810b11"/>正为究竟一实之地。为今所归之极致。以长行未 <lb ed="X" n="0529c21"/><lb ed="R049" n="0810b12"/>尽。故颂中特发明之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0529c22"/><lb ed="R049" n="0810b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0529c2201">假使满世间皆如舍利弗<note place="inline">至</note>亦复不能知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0529c23"/><lb ed="R049" n="0810b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0529c2301">此历颂三乘不知二智之甚深也。身子智慧第一。 <lb ed="X" n="0529c24"/><lb ed="R049" n="0810b15"/>假使满世间之身子。固不能知。即正使满十方之 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0530a" n="0530a"/> <lb ed="X" n="0530a01"/><lb ed="R049" n="0810b16"/>身子。合弟子之众智。亦不能知。身子虽智。不如独 <lb ed="X" n="0530a02"/><lb ed="R049" n="0810b17"/>觉之利智。亦满十方。如竹林之多。合众智为一心。 <lb ed="X" n="0530a03"/><lb ed="R049" n="0810b18"/>尽亿劫之长久。亦不能知。独觉虽利。不若菩萨之 <lb ed="X" n="0530a04"/><lb ed="R049" n="0811a01"/>大根。如稻苇之多。即充满十方。合一心于恒河沙 <lb ed="X" n="0530a05"/><lb ed="R049" n="0811a02"/>劫。咸皆思量。亦不能知。新发意之菩萨。不若地上 <lb ed="X" n="0530a06"/><lb ed="R049" n="0811a03"/>不退之深证。合恒沙之众心。思而求之。亦不能知。 <lb ed="X" n="0530a07"/><lb ed="R049" n="0811a04"/>信乎<persName>佛</persName>智甚深微妙也。以<persName>佛</persName>智如空无所依。超出 <lb ed="X" n="0530a08"/><lb ed="R049" n="0811a05"/>思量心识之表。而三乘人以所知心。测度而求其 <lb ed="X" n="0530a09"/><lb ed="R049" n="0811a06"/>境界。岂可得乎。三贤十圣住果报。唯<persName>佛</persName>一人居净 <lb ed="X" n="0530a10"/><lb ed="R049" n="0811a07"/>土。如九重深密事。不许外人知。而<persName>佛</persName>智甚深。总非 <lb ed="X" n="0530a11"/><lb ed="R049" n="0811a08"/>九界众生可知耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530a12"/><lb ed="R049" n="0811a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0530a1201">又告舍利弗无漏不思议<note place="inline">至</note>引之令得出。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530a13"/><lb ed="R049" n="0811a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0530a1301">此颂诫。令当信妙法。亦信三乘是权也。以实相離 <lb ed="X" n="0530a14"/><lb ed="R049" n="0811a11"/>言之道。非心识思量分别之境界。而三乘人。以心 <lb ed="X" n="0530a15"/><lb ed="R049" n="0811a12"/>思测度而求之。此其所以难知也。以其法不思议 <lb ed="X" n="0530a16"/><lb ed="R049" n="0811a13"/>甚深微妙。故唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃知之耳。诸人但当信之 <lb ed="X" n="0530a17"/><lb ed="R049" n="0811a14"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0530a1701" n="0530a1701"/><anchor xml:id="beg0530a1701" n="0530a1701"/>已<anchor xml:id="end0530a1701"/>。若信今是实。信昔是权。则可捨执著而悟入 <lb ed="X" n="0530a18"/><lb ed="R049" n="0811a15"/>之也。大经云。若人欲识<persName>佛</persName>境界。当净其意如虚空。 <lb ed="X" n="0530a19"/><lb ed="R049" n="0811a16"/>远離妄想及诸取。令心所向皆无碍。是岂可以执 <lb ed="X" n="0530a20"/><lb ed="R049" n="0811a17"/>著思量而求之耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530a21"/><lb ed="R049" n="0811a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0530a2101">尔时大众中有诸声闻<note place="inline">至</note>甚深微妙难解之法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530a22"/><lb ed="R049" n="0811b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0530a2201">此身子因<persName>佛</persName>止而不说。乘大众之疑而请也。<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0530a23"/><lb ed="R049" n="0811b02"/>此会入定放光。现稀有事。大众无不惊疑。所幸文 <lb ed="X" n="0530a24"/><lb ed="R049" n="0811b03"/>殊<anchor xml:id="nkr_note_add_0530a2401" n="0530a2401"/><anchor xml:id="beg0530a2401" n="0530a2401"/>已<anchor xml:id="end0530a2401"/>释之矣。今方出定。不待众问而自极歎二智 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0530b" n="0530b"/> <lb ed="X" n="0530b01"/><lb ed="R049" n="0811b04"/>之甚深。且云从前所说之法意趣难解。二乘所不 <lb ed="X" n="0530b02"/><lb ed="R049" n="0811b05"/>能知。然一向闻<persName>佛</persName>所说一解脱義。我等<anchor xml:id="nkr_note_add_0530b0201" n="0530b0201"/><anchor xml:id="beg0530b0201" n="0530b0201"/>已<anchor xml:id="end0530b0201"/>得。何尝 <lb ed="X" n="0530b03"/><lb ed="R049" n="0811b06"/>不知。而今<persName>世尊</persName>一旦无故而作是说者。此我众心 <lb ed="X" n="0530b04"/><lb ed="R049" n="0811b07"/>甚可疑也。此正二乘但信<persName>佛</persName>语。执吝之心未捨。将 <lb ed="X" n="0530b05"/><lb ed="R049" n="0811b08"/>以昔证为实。不知是权。所以因斥而起疑。即身子 <lb ed="X" n="0530b06"/><lb ed="R049" n="0811b09"/>虽智。而亦未免怀疑也。愿闻今日称歎之因缘。所 <lb ed="X" n="0530b07"/><lb ed="R049" n="0811b10"/>以为众请说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530b08"/><lb ed="R049" n="0811b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0530b0801">尔时舍利弗欲褈宣此義而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0530b09"/><lb ed="R049" n="0811b12"/><p xml:id="pX31p0530b0901">慧日大圣尊久乃说是法<note place="inline">至</note>欲闻具足道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530b10"/><lb ed="R049" n="0811b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0530b1001">此重颂请意也。圣人不出世。万古如长夜。故称<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0530b11"/><lb ed="R049" n="0811b14"/>为慧日。四十年前未曾称歎甚深不可思议之法。 <lb ed="X" n="0530b12"/><lb ed="R049" n="0811b15"/>故云久乃说之。无问而自说者。以是道场所得法。 <lb ed="X" n="0530b13"/><lb ed="R049" n="0811b16"/>乃<persName>佛</persName>自证之境界。非众所知。故无能发问者。即我 <lb ed="X" n="0530b14"/><lb ed="R049" n="0811b17"/>虽智慧亦难可测。故不能问。所以无问而自说也。 <lb ed="X" n="0530b15"/><lb ed="R049" n="0811b18"/>况所歎之法。是<persName>世尊</persName>寻常所行之道。众皆以为<anchor xml:id="nkr_note_add_0530b1501" n="0530b1501"/><anchor xml:id="beg0530b1501" n="0530b1501"/>已<anchor xml:id="end0530b1501"/> <lb ed="X" n="0530b16"/><lb ed="R049" n="0812a01"/>知矣。而今极歎其甚深微妙。唯<persName>佛</persName>自知。殊非三乘 <lb ed="X" n="0530b17"/><lb ed="R049" n="0812a02"/>所及。所以大众生疑也。众等皆疑。我亦未了。敢问 <lb ed="X" n="0530b18"/><lb ed="R049" n="0812a03"/><persName>世尊</persName>所歎者为是究竟之法耶。为是所行之道耶。 <lb ed="X" n="0530b19"/><lb ed="R049" n="0812a04"/>若是究竟法。则是道场所证。唯<persName>佛</persName>自知。固非我等 <lb ed="X" n="0530b20"/><lb ed="R049" n="0812a05"/>可及。若是所行道。则四十年来。众所同见同闻。而 <lb ed="X" n="0530b21"/><lb ed="R049" n="0812a06"/>共知者。业<anchor xml:id="nkr_note_add_0530b2101" n="0530b2101"/><anchor xml:id="beg0530b2101" n="0530b2101"/>已<anchor xml:id="end0530b2101"/>取证矣。何甚深之有。此其所以生疑 <lb ed="X" n="0530b22"/><lb ed="R049" n="0812a07"/>也。欲闻具足道。则究竟所行。皆愿指示归趣也。故 <lb ed="X" n="0530b23"/><lb ed="R049" n="0812a08"/>敢以请。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530b24"/><lb ed="R049" n="0812a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0530b2401">尔时<persName>佛</persName>告舍利弗<note place="inline">至</note>诸天及人皆当惊疑。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0530c" n="0530c"/> <lb ed="X" n="0530c01"/><lb ed="R049" n="0812a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0530c0101">此因请说而重止也。所以重止而不说者。以今日 <lb ed="X" n="0530c02"/><lb ed="R049" n="0812a11"/>开权尽废三乘。打破向家之窠窟。如家国之丧亡。 <lb ed="X" n="0530c03"/><lb ed="R049" n="0812a12"/>恐其皆当惊疑也。夜光投人尟不按剑。况无上妙 <lb ed="X" n="0530c04"/><lb ed="R049" n="0812a13"/>法乎。是以未敢轻㑥投人也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530c05"/><lb ed="R049" n="0812a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0530c0501">舍利弗重白<persName>佛</persName>言<note place="inline">至</note>闻<persName>佛</persName>所说则能敬信。</p> <lb ed="X" n="0530c06"/><lb ed="R049" n="0812a15"/><p xml:id="pX31p0530c0601">尔时舍利弗欲褈宣此義而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0530c07"/><lb ed="R049" n="0812a16"/><p xml:id="pX31p0530c0701">法王无上尊唯说愿勿虑是会无量众有能敬信者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530c08"/><lb ed="R049" n="0812a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0530c0801">此申重请必说之意也。意谓<persName>世尊</persName>所以不说者。将 <lb ed="X" n="0530c09"/><lb ed="R049" n="0812a18"/>为此会智浅根劣而不信耳。今观四众根利智明 <lb ed="X" n="0530c10"/><lb ed="R049" n="0812b01"/>必能敬信。必不负<persName>世尊</persName>开示也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530c11"/><lb ed="R049" n="0812b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0530c1101"><persName>佛</persName>复止舍利弗若说是事<note place="inline">至</note>将坠于大坑。</p> <lb ed="X" n="0530c12"/><lb ed="R049" n="0812b03"/><p xml:id="pX31p0530c1201">尔时<persName>世尊</persName>褈说偈言。</p> <lb ed="X" n="0530c13"/><lb ed="R049" n="0812b04"/><p xml:id="pX31p0530c1301">止止不须说我法妙难思诸增上慢者闻必不敬信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530c14"/><lb ed="R049" n="0812b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0530c1401">此出再止之意也。所以止之而不说者。非是秘吝。 <lb ed="X" n="0530c15"/><lb ed="R049" n="0812b06"/>亦非无機。第恐增上慢人闻而不信。以此辈未得 <lb ed="X" n="0530c16"/><lb ed="R049" n="0812b07"/>谓得。未证谓证。自以为足。必生诽谤。则不唯无益。 <lb ed="X" n="0530c17"/><lb ed="R049" n="0812b08"/>而返害之。将堕恶道。以妨此等。故不若不说为嘉 <lb ed="X" n="0530c18"/><lb ed="R049" n="0812b09"/>耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530c19"/><lb ed="R049" n="0812b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0530c1901">尔时舍利弗重白<persName>佛</persName>言<note place="inline">至</note>长夜安稳多所饶益。</p> <lb ed="X" n="0530c20"/><lb ed="R049" n="0812b11"/><p xml:id="pX31p0530c2001">尔时舍利弗欲褈宣此義而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0530c21"/><lb ed="R049" n="0812b12"/><p xml:id="pX31p0530c2101">无上两足尊愿说第一法<note place="inline">至</note>则生大欢喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530c22"/><lb ed="R049" n="0812b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0530c2201">此申三请之意也。身子所恃而恳请者。以观此会 <lb ed="X" n="0530c23"/><lb ed="R049" n="0812b14"/>大众皆久受<persName>佛</persName>化者。必无增上之俦也。然下退席 <lb ed="X" n="0530c24"/><lb ed="R049" n="0812b15"/>之众。皆与身子同一法会。周旋久矣。而竟不知其 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0531a" n="0531a"/> <lb ed="X" n="0531a01"/><lb ed="R049" n="0812b16"/>人者。可见人之相与知心之难。即此可进增慢之 <lb ed="X" n="0531a02"/><lb ed="R049" n="0812b17"/>俦也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0531a03"/><lb ed="R049" n="0812b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0531a0301">尔时<persName>世尊</persName>告舍利弗<note place="inline">至</note>吾当为汝分别解说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0531a04"/><lb ed="R049" n="0813a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0531a0401">此因恳请许说也。<persName>佛</persName>为此会业<anchor xml:id="nkr_note_add_0531a0401" n="0531a0401"/><anchor xml:id="beg0531a0401" n="0531a0401"/>已<anchor xml:id="end0531a0401"/>入定放光动地。 <lb ed="X" n="0531a05"/><lb ed="R049" n="0813a02"/>最先警发群機矣。此非小小因缘也。及方出定。即 <lb ed="X" n="0531a06"/><lb ed="R049" n="0813a03"/>便称歎二智甚深。而又无问而自说矣。宜乎径谈。 <lb ed="X" n="0531a07"/><lb ed="R049" n="0813a04"/>何以将说而又止之。必待再三恳请而後说者何 <lb ed="X" n="0531a08"/><lb ed="R049" n="0813a05"/>也。一则以显二智甚深难信难解。未可轻谈。二则 <lb ed="X" n="0531a09"/><lb ed="R049" n="0813a06"/>发其二乘乐大之心。坚其笃信令生稀有之想耳。 <lb ed="X" n="0531a10"/><lb ed="R049" n="0813a07"/>以二乘人一向与<persName>佛</persName>周旋。视为寻常。而其所说之 <lb ed="X" n="0531a11"/><lb ed="R049" n="0813a08"/>法。易信易解。故遇便信受。不以为难。即有不信而 <lb ed="X" n="0531a12"/><lb ed="R049" n="0813a09"/>所损不多。以其法乃权设。人乃小果。尙有可待之 <lb ed="X" n="0531a13"/><lb ed="R049" n="0813a10"/>时。今则开<persName>佛</persName>知见。为一乘成<persName>佛</persName>之真种。况微妙甚 <lb ed="X" n="0531a14"/><lb ed="R049" n="0813a11"/>深。若轻说则仍前如言取義而不入。或我慢轻忽 <lb ed="X" n="0531a15"/><lb ed="R049" n="0813a12"/>而不信。则永断<persName>佛</persName>种。绝成<persName>佛</persName>之真因。或致诽谤而 <lb ed="X" n="0531a16"/><lb ed="R049" n="0813a13"/>堕恶道。则所损者大。故待再三恳请而後说也。观 <lb ed="X" n="0531a17"/><lb ed="R049" n="0813a14"/>花严将说十地而金刚藏必须三家五请而後说 <lb ed="X" n="0531a18"/><lb ed="R049" n="0813a15"/>者。一以恐其有损而不说。二则以其地法深妙难 <lb ed="X" n="0531a19"/><lb ed="R049" n="0813a16"/>解而不易说。且法界海会。纯一上機。宜其随说。而 <lb ed="X" n="0531a20"/><lb ed="R049" n="0813a17"/>有郑重若是。今法花一乘实相。正是花严法界之 <lb ed="X" n="0531a21"/><lb ed="R049" n="0813a18"/>地体。况二乘劣解。力所不堪。若轻投而不信则永 <lb ed="X" n="0531a22"/><lb ed="R049" n="0813b01"/>断善根。再无成<persName>佛</persName>之機矣。且<persName>如来</persName>化缘将毕。时不 <lb ed="X" n="0531a23"/><lb ed="R049" n="0813b02"/>待人。安有从前之日月哉。所以必须众志贞坚。可 <lb ed="X" n="0531a24"/><lb ed="R049" n="0813b03"/>一变而至于道也。三止之意岂徒然耶。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0531b" n="0531b"/> <lb ed="X" n="0531b01"/><lb ed="R049" n="0813b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0531b0101">说此语时会中有比丘<note place="inline">至</note><persName>世尊</persName>默然而不制止。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0531b02"/><lb ed="R049" n="0813b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0531b0201">此上慢退席以策群機也。当许说时。座下有五千 <lb ed="X" n="0531b03"/><lb ed="R049" n="0813b06"/>人礼<persName>佛</persName>而退。<persName>世尊</persName>默然而不制止者。正以警发二 <lb ed="X" n="0531b04"/><lb ed="R049" n="0813b07"/>乘当捨夙习而以虚心受教也。增上慢者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0531b0401" n="0531b0401"/><anchor xml:id="beg0531b0401" n="0531b0401"/>己<anchor xml:id="end0531b0401"/>实未 <lb ed="X" n="0531b05"/><lb ed="R049" n="0813b08"/>得未证而自以为<anchor xml:id="nkr_note_add_0531b0501" n="0531b0501"/><anchor xml:id="beg0531b0501" n="0531b0501"/>已<anchor xml:id="end0531b0501"/>得证。故谓之上慢。又且自高 <lb ed="X" n="0531b06"/><lb ed="R049" n="0813b09"/>于<anchor xml:id="nkr_note_add_0531b0601" n="0531b0601"/><anchor xml:id="beg0531b0601" n="0531b0601"/>已<anchor xml:id="end0531b0601"/>得证者。云增上慢。此辈自以为足。其心不虚。 <lb ed="X" n="0531b07"/><lb ed="R049" n="0813b10"/>无受教之地。若闻妙法而不信入。则永断<persName>佛</persName>种。此 <lb ed="X" n="0531b08"/><lb ed="R049" n="0813b11"/>在座与二乘同列。皆有自足之心也。如後身子与 <lb ed="X" n="0531b09"/><lb ed="R049" n="0813b12"/>四大弟子皆云。<persName>佛</persName>说一解脱義我等<anchor xml:id="nkr_note_add_0531b0901" n="0531b0901"/><anchor xml:id="beg0531b0901" n="0531b0901"/>已<anchor xml:id="end0531b0901"/>得。又云我 <lb ed="X" n="0531b10"/><lb ed="R049" n="0813b13"/>等<anchor xml:id="nkr_note_add_0531b1001" n="0531b1001"/><anchor xml:id="beg0531b1001" n="0531b1001"/>已<anchor xml:id="end0531b1001"/>得涅槃。而不复进求无上菩提。是皆增上慢 <lb ed="X" n="0531b11"/><lb ed="R049" n="0813b14"/>俦也。以其执著夙习知见。安能得入一乘妙法哉。 <lb ed="X" n="0531b12"/><lb ed="R049" n="0813b15"/>故今退者不止。正欲激发此辈令捨旧日名言习 <lb ed="X" n="0531b13"/><lb ed="R049" n="0813b16"/>气。自净其心。可受今日之教也。若留而惑众。则大 <lb ed="X" n="0531b14"/><lb ed="R049" n="0813b17"/>负<persName>如来</persName>深慈矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0531b15"/><lb ed="R049" n="0813b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0531b1501">尔时<persName>佛</persName>告舍利弗<note place="inline">至</note>唯然<persName>世尊</persName>愿乐欲闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0531b16"/><lb ed="R049" n="0814a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0531b1601">此喜機纯可说也。无复枝葉纯有贞实。则益坚众 <lb ed="X" n="0531b17"/><lb ed="R049" n="0814a02"/>志。故云退亦佳矣。楞严云。若有一人不淸净者。则 <lb ed="X" n="0531b18"/><lb ed="R049" n="0814a03"/>使道场终不成就。况五千乎。故以退者为佳也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0531b19"/><lb ed="R049" n="0814a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0531b1901"><persName>佛</persName>告舍利弗如是妙法<note place="inline">至</note>如优昙钵花时一现耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0531b20"/><lb ed="R049" n="0814a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0531b2001">此正说妙法也。<persName>如来</persName>极尽神力。刚道如是二字而 <lb ed="X" n="0531b21"/><lb ed="R049" n="0814a06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0531b2101" n="0531b2101"/><anchor xml:id="beg0531b2101" n="0531b2101"/>已<anchor xml:id="end0531b2101"/>。信乎诸法寂灭相。不可以言宣也。如是者。直指 <lb ed="X" n="0531b22"/><lb ed="R049" n="0814a07"/>之辞。法者。即前相性等诸法。然诸法未见其妙。但 <lb ed="X" n="0531b23"/><lb ed="R049" n="0814a08"/>即诸法以见如如。是为妙耳。若见诸法之妙。则心 <lb ed="X" n="0531b24"/><lb ed="R049" n="0814a09"/>外无法。一切真常无非实相。了此即名为<persName>佛</persName>。故如 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0531c" n="0531c"/> <lb ed="X" n="0531c01"/><lb ed="R049" n="0814a10"/>优昙花时一现耳。优昙乃瑞应华。三千年一现。现 <lb ed="X" n="0531c02"/><lb ed="R049" n="0814a11"/>则有圣人出。此则待时而现也。以喩一乘妙法。寻 <lb ed="X" n="0531c03"/><lb ed="R049" n="0814a12"/>常不说。必待機熟得道之时而说也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0531c04"/><lb ed="R049" n="0814a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0531c0401">舍利弗汝等当信<persName>佛</persName>之所言不虚妄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0531c05"/><lb ed="R049" n="0814a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0531c0501">上<anchor xml:id="nkr_note_add_0531c0501" n="0531c0501"/><anchor xml:id="beg0531c0501" n="0531c0501"/>已<anchor xml:id="end0531c0501"/>直指妙法全体。但以难信难解。此下所谓分 <lb ed="X" n="0531c06"/><lb ed="R049" n="0814a15"/>别解说。盖不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0531c0601" n="0531c0601"/><anchor xml:id="beg0531c0601" n="0531c0601"/>已<anchor xml:id="end0531c0601"/>而有说也。以其难信故。最初教 <lb ed="X" n="0531c07"/><lb ed="R049" n="0814a16"/>以当信。以前三乘之法。二乘皆执为实。今一旦废 <lb ed="X" n="0531c08"/><lb ed="R049" n="0814a17"/>之。恐其不信。故诫以信<persName>佛</persName>所说。言不虚妄。此正世 <lb ed="X" n="0531c09"/><lb ed="R049" n="0814a18"/>尊法久後要当说真实。此开权显实<anchor xml:id="nkr_note_add_0531c0901" n="0531c0901"/><anchor xml:id="beg0531c0901" n="0531c0901"/>已<anchor xml:id="end0531c0901"/>尽于一言 <lb ed="X" n="0531c10"/><lb ed="R049" n="0814b01"/>之下矣。向下无非发明此意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0531c11"/><lb ed="R049" n="0814b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0531c1101">舍利弗诸<persName>佛</persName>随宜说法<note place="inline">至</note>无有馀乘若二若三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0531c12"/><lb ed="R049" n="0814b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0531c1201">此明权即是实。以显一乘之妙也。诸<persName>佛</persName>随宜说法。 <lb ed="X" n="0531c13"/><lb ed="R049" n="0814b04"/>皆以为权。殊不知意趣难解。以即权即实故难信 <lb ed="X" n="0531c14"/><lb ed="R049" n="0814b05"/>耳。下征释之曰。何以权即是实。以无数方便演说 <lb ed="X" n="0531c15"/><lb ed="R049" n="0814b06"/>诸法。皆離心意识境界。以显<persName>佛</persName>知见地。原非思量 <lb ed="X" n="0531c16"/><lb ed="R049" n="0814b07"/>分别之境。而二乘人以思量求之。故不能解。所以 <lb ed="X" n="0531c17"/><lb ed="R049" n="0814b08"/>唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>乃能知耳。所以即权即是显实者。不待 <lb ed="X" n="0531c18"/><lb ed="R049" n="0814b09"/>今日。故云诸<persName>佛</persName>本为一大事因缘故出现于世。所 <lb ed="X" n="0531c19"/><lb ed="R049" n="0814b10"/>言一者。谓一真法界常住真心也。心外无法。故曰 <lb ed="X" n="0531c20"/><lb ed="R049" n="0814b11"/>一。廣大包含。生<persName>佛</persName>平等。依正不二。故曰大。诸<persName>佛</persName>证 <lb ed="X" n="0531c21"/><lb ed="R049" n="0814b12"/>此自利利他。故曰事。以众生本具为因。诸<persName>佛</persName>为此 <lb ed="X" n="0531c22"/><lb ed="R049" n="0814b13"/>出世助发为缘。单因此缘此而出世间。更无别事。 <lb ed="X" n="0531c23"/><lb ed="R049" n="0814b14"/>故四十年来种种方便开示者此心耳。故下又征 <lb ed="X" n="0531c24"/><lb ed="R049" n="0814b15"/>释之曰。云何名一大事等。此又分别解说一大事 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0532a" n="0532a"/> <lb ed="X" n="0532a01"/><lb ed="R049" n="0814b16"/>也。所言一大事者。乃众生本具真心。即<persName>佛</persName>之知见 <lb ed="X" n="0532a02"/><lb ed="R049" n="0814b17"/>也。然而此心但为无明所蔽。故诸<persName>佛</persName>出世。特为众 <lb ed="X" n="0532a03"/><lb ed="R049" n="0814b18"/>生揭开而指示之。令離妄染而得淸净。使自悟入。 <lb ed="X" n="0532a04"/><lb ed="R049" n="0815a01"/>为此而<anchor xml:id="nkr_note_add_0532a0401" n="0532a0401"/><anchor xml:id="beg0532a0401" n="0532a0401"/>已<anchor xml:id="end0532a0401"/>。岂更别有他事哉。故结之曰。是为诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0532a05"/><lb ed="R049" n="0815a02"/>以一大事因缘故出现于世。是知诸<persName>佛</persName>但为教化 <lb ed="X" n="0532a06"/><lb ed="R049" n="0815a03"/>菩萨令其成<persName>佛</persName>。唯此一事。原非为教二乘也。岂有 <lb ed="X" n="0532a07"/><lb ed="R049" n="0815a04"/>二乘三乘为实事哉。此则<persName>如来</persName>大畅出世本怀。尽 <lb ed="X" n="0532a08"/><lb ed="R049" n="0815a05"/>废三乘之权。独显一乘之妙。极尽于此矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532a09"/><lb ed="R049" n="0815a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0532a0901">舍利弗一切十方诸<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>尙无二乘何况有三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532a10"/><lb ed="R049" n="0815a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0532a1001">此历引十方三世诸<persName>佛</persName>说法之仪式。以证释迦今 <lb ed="X" n="0532a11"/><lb ed="R049" n="0815a08"/>日言不虚妄。以有宪章祖述也。<persName>佛</persName>意谓我以无量 <lb ed="X" n="0532a12"/><lb ed="R049" n="0815a09"/>方便演说诸法皆为一乘<persName>佛</persName>知见者。非创为也。乃 <lb ed="X" n="0532a13"/><lb ed="R049" n="0815a10"/>宗十方三世一切诸<persName>佛</persName>。诸<persName>佛</persName>皆以无量方便种种 <lb ed="X" n="0532a14"/><lb ed="R049" n="0815a11"/>譬喩言词演说诸法。是法皆为一<persName>佛</persName>乘故。令诸众 <lb ed="X" n="0532a15"/><lb ed="R049" n="0815a12"/>生闻法究竟皆得一切种智。直至成<persName>佛</persName>而後<anchor xml:id="nkr_note_add_0532a1501" n="0532a1501"/><anchor xml:id="beg0532a1501" n="0532a1501"/>已<anchor xml:id="end0532a1501"/>。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0532a16"/><lb ed="R049" n="0815a13"/><persName>佛</persName>皆然。是知诸<persName>佛</persName>但为教化菩萨。直令悟入<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0532a17"/><lb ed="R049" n="0815a14"/>知见。以此为能事。是故我今遵诸<persName>佛</persName>说法之仪式。 <lb ed="X" n="0532a18"/><lb ed="R049" n="0815a15"/>所以先说三乘者。以知众生有种种欲。深心所著。 <lb ed="X" n="0532a19"/><lb ed="R049" n="0815a16"/>故不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0532a1901" n="0532a1901"/><anchor xml:id="beg0532a1901" n="0532a1901"/>已<anchor xml:id="end0532a1901"/>。随其本性而开导之。以<persName>佛</persName>说一切法。为 <lb ed="X" n="0532a20"/><lb ed="R049" n="0815a17"/>治一切心。若无一切心。何用一切法。即其所说皆 <lb ed="X" n="0532a21"/><lb ed="R049" n="0815a18"/>要众生得一<persName>佛</persName>乘一切种智故耳。十方世界尙无 <lb ed="X" n="0532a22"/><lb ed="R049" n="0815b01"/>二乘三乘。我何独异于诸<persName>佛</persName>哉。此则痛斥二乘。尽 <lb ed="X" n="0532a23"/><lb ed="R049" n="0815b02"/>废昔权。<persName>如来</persName>出世本怀毕露于此矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532a24"/><lb ed="R049" n="0815b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0532a2401">舍利弗诸<persName>佛</persName>出于五浊恶世<note place="inline">至</note>于一<persName>佛</persName>乘分别说三。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0532b" n="0532b"/> <lb ed="X" n="0532b01"/><lb ed="R049" n="0815b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0532b0101">此叙诸<persName>佛</persName>出世不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0532b0101" n="0532b0101"/><anchor xml:id="beg0532b0101" n="0532b0101"/>已<anchor xml:id="end0532b0101"/>而说三之意也。<persName>佛</persName><persName>佛</persName>出世。 <lb ed="X" n="0532b02"/><lb ed="R049" n="0815b05"/>所以必说三乘者。以处浊恶之时也。众生刚强垢 <lb ed="X" n="0532b03"/><lb ed="R049" n="0815b06"/>重而难化。不得不随機而调伏之。所以费尽无量 <lb ed="X" n="0532b04"/><lb ed="R049" n="0815b07"/>无数之方便。故将一乘法分别说三。岂得<anchor xml:id="nkr_note_add_0532b0401" n="0532b0401"/><anchor xml:id="beg0532b0401" n="0532b0401"/>已<anchor xml:id="end0532b0401"/>哉。劫 <lb ed="X" n="0532b05"/><lb ed="R049" n="0815b08"/>浊。谓同造恶一类众生。同聚一时。故名劫浊。执断 <lb ed="X" n="0532b06"/><lb ed="R049" n="0815b09"/>常等具六十二种邪见。名见浊。众生心识。但以妄 <lb ed="X" n="0532b07"/><lb ed="R049" n="0815b10"/>想贪嗔痴等扰乱其心。名烦恼浊。以不净种子。发 <lb ed="X" n="0532b08"/><lb ed="R049" n="0815b11"/>业润生。合成众生。名众生浊。业识命根随生死业。 <lb ed="X" n="0532b09"/><lb ed="R049" n="0815b12"/>故名命浊。当此时世浊乱之极。岂可顿教成<persName>佛</persName>哉。 <lb ed="X" n="0532b10"/><lb ed="R049" n="0815b13"/>所以廣用方便者此也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532b11"/><lb ed="R049" n="0815b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0532b1101">舍利弗若我弟子<note place="inline">至</note>无有馀乘唯一<persName>佛</persName>乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532b12"/><lb ed="R049" n="0815b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0532b1201">此痛斥二乘。令坚一乘之信也。花严地上菩萨名 <lb ed="X" n="0532b13"/><lb ed="R049" n="0815b16"/>真阿罗汉。且地上菩萨大阿罗汉。岂有不知成<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0532b14"/><lb ed="R049" n="0815b17"/>之事哉。故云若我弟子自谓阿罗汉辟支<persName>佛</persName>。若不 <lb ed="X" n="0532b15"/><lb ed="R049" n="0815b18"/>知诸<persName>佛</persName>但教菩萨事者。此则非<persName>佛</persName>弟子。所谓假名 <lb ed="X" n="0532b16"/><lb ed="R049" n="0816a01"/>罗汉辟支<persName>佛</persName>耳。故下领悟。则曰我等今者真是声 <lb ed="X" n="0532b17"/><lb ed="R049" n="0816a02"/>闻。真阿罗汉。所云非真阿罗汉者。以不信此法故 <lb ed="X" n="0532b18"/><lb ed="R049" n="0816a03"/>也。且我弟子既证罗汉。得出生死。即当上求<persName>佛</persName>果 <lb ed="X" n="0532b19"/><lb ed="R049" n="0816a04"/>可也。今执著小乘而自以为足。不复进求菩提者。 <lb ed="X" n="0532b20"/><lb ed="R049" n="0816a05"/>皆是增上慢人也。若果真是阿罗汉。岂有不信成 <lb ed="X" n="0532b21"/><lb ed="R049" n="0816a06"/><persName>佛</persName>之事哉。此斥之深而欲信之切也。若现前亲见 <lb ed="X" n="0532b22"/><lb ed="R049" n="0816a07"/><persName>佛</persName>闻法。无有不信此事者。除<persName>佛</persName>灭後不得见<persName>佛</persName>。但 <lb ed="X" n="0532b23"/><lb ed="R049" n="0816a08"/>能持经。容有不信者。虽比时不信。但能受持解義 <lb ed="X" n="0532b24"/><lb ed="R049" n="0816a09"/>者。亦作成<persName>佛</persName>远因。此人若遇馀<persName>佛</persName>亦得决了。所谓 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0532c" n="0532c"/> <lb ed="X" n="0532c01"/><lb ed="R049" n="0816a10"/>金刚种子。历劫不磨。如人食之终当透皮而出。此 <lb ed="X" n="0532c02"/><lb ed="R049" n="0816a11"/>正花严所说闻而不信。尙结<persName>佛</persName>种之因。以<persName>佛</persName>性种 <lb ed="X" n="0532c03"/><lb ed="R049" n="0816a12"/>子为成<persName>佛</persName>之真因。固当信重。故云汝等当一心信 <lb ed="X" n="0532c04"/><lb ed="R049" n="0816a13"/>解受持<persName>佛</persName>语。诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>言无虚妄等。以结章首之 <lb ed="X" n="0532c05"/><lb ed="R049" n="0816a14"/>言也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532c06"/><lb ed="R049" n="0816a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0532c0601">尔时<persName>世尊</persName>欲褈宣此義而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0532c07"/><lb ed="R049" n="0816a16"/><p xml:id="pX31p0532c0701">比丘比丘尼有怀增上慢<note place="inline">至</note>唯有诸贞实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532c08"/><lb ed="R049" n="0816a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0532c0801">此颂退席之众也。长行通擧五千。颂列三等。虽云 <lb ed="X" n="0532c09"/><lb ed="R049" n="0816a18"/>上慢我慢不信。总之皆一阐提也。缺戒护疵。则根 <lb ed="X" n="0532c10"/><lb ed="R049" n="0816b01"/>器不净。小智糟糠。则智浅心粗。以无福德。故不堪 <lb ed="X" n="0532c11"/><lb ed="R049" n="0816b02"/>受法。所以去耳。此众贞实。故当说也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532c12"/><lb ed="R049" n="0816b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0532c1201">舍利弗善听诸<persName>佛</persName>所得法<note place="inline">至</note>以故说是经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532c13"/><lb ed="R049" n="0816b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0532c1301">此颂即实明权也。初一偈总颂。谓<persName>佛</persName>所得法。乃道 <lb ed="X" n="0532c14"/><lb ed="R049" n="0816b05"/>场所得一乘实智<persName>佛</persName>知见之大法也。以众生不堪。 <lb ed="X" n="0532c15"/><lb ed="R049" n="0816b06"/>故以方便权巧而为说之。此三七思惟。正为此也。 <lb ed="X" n="0532c16"/><lb ed="R049" n="0816b07"/>众生心所念下一偈。颂不堪之所以。良由众生心 <lb ed="X" n="0532c17"/><lb ed="R049" n="0816b08"/>念行道邪正欲性好尙善恶业果。种种若干之不 <lb ed="X" n="0532c18"/><lb ed="R049" n="0816b09"/>同。皆非受大之根器。为是等故。不敢说大。<persName>佛</persName>悉知 <lb ed="X" n="0532c19"/><lb ed="R049" n="0816b10"/>是<anchor xml:id="nkr_note_add_0532c1901" n="0532c1901"/><anchor xml:id="beg0532c1901" n="0532c1901"/>已<anchor xml:id="end0532c1901"/>下两偈半。正明施权。谓既知根器不堪。不得 <lb ed="X" n="0532c20"/><lb ed="R049" n="0816b11"/>不以方便权巧而化之。此九部法。皆为此辈而说 <lb ed="X" n="0532c21"/><lb ed="R049" n="0816b12"/>也。修多罗。云契经。伽陀。云孤起颂。本事。说<persName>佛</persName>本行。 <lb ed="X" n="0532c22"/><lb ed="R049" n="0816b13"/>如提婆达多忍辱仙等。本生。说<persName>佛</persName>往因。如十六王 <lb ed="X" n="0532c23"/><lb ed="R049" n="0816b14"/>子等。未曾有。即稀有之事。因缘。即种种缘法譬喩。 <lb ed="X" n="0532c24"/><lb ed="R049" n="0816b15"/>如下火宅等。祗夜。云应颂。优波提舍。云论议。此叙 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0533a" n="0533a"/> <lb ed="X" n="0533a01"/><lb ed="R049" n="0816b16"/>小乘九部之权法。正为二乘而说者。若加方廣自 <lb ed="X" n="0533a02"/><lb ed="R049" n="0816b17"/>说授记为十二部。总为随機之说也。钝根下四偈 <lb ed="X" n="0533a03"/><lb ed="R049" n="0816b18"/>半。颂即权明实之意。谓以钝根乐小之人。虽近多 <lb ed="X" n="0533a04"/><lb ed="R049" n="0817a01"/><persName>佛</persName>。而不行妙道。故为生死众苦所恼。愍此等故。说 <lb ed="X" n="0533a05"/><lb ed="R049" n="0817a02"/>小乘之涅槃。设是方便。其实意要引入<persName>佛</persName>慧。如下 <lb ed="X" n="0533a06"/><lb ed="R049" n="0817a03"/>化城之设。意在引至宝所。但密意调伏。未曾明说 <lb ed="X" n="0533a07"/><lb ed="R049" n="0817a04"/>汝等成<persName>佛</persName>。一向不说者。以说时未至故。今正是其 <lb ed="X" n="0533a08"/><lb ed="R049" n="0817a05"/>时。决定说大乘。然大非九部之外别有也。但知九 <lb ed="X" n="0533a09"/><lb ed="R049" n="0817a06"/>部随機之说。专以引入大乘为本怀。因为入大。故 <lb ed="X" n="0533a10"/><lb ed="R049" n="0817a07"/>说此经。非别有大乘也。即权明实之意。尽揭于此 <lb ed="X" n="0533a11"/><lb ed="R049" n="0817a08"/>矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0533a12"/><lb ed="R049" n="0817a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0533a1201">有<persName>佛</persName>子心净柔软亦利根<note place="inline">至</note>皆成<persName>佛</persName>无疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0533a13"/><lb ed="R049" n="0817a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0533a1301">此颂今为大根显实也。心净根利。行深妙道。则异 <lb ed="X" n="0533a14"/><lb ed="R049" n="0817a11"/>上钝根。堪荷大法。故为说大乘。所谓正直捨方便 <lb ed="X" n="0533a15"/><lb ed="R049" n="0817a12"/>也。故记是人来世成<persName>佛</persName>。以此大根深心念<persName>佛</persName>。则心 <lb ed="X" n="0533a16"/><lb ed="R049" n="0817a13"/>与<persName>佛</persName>冥。修持净戒。则不贪著生死。一闻得<persName>佛</persName>。大喜 <lb ed="X" n="0533a17"/><lb ed="R049" n="0817a14"/>遍身。所谓毛孔熙怡。<persName>佛</persName>性种子殊勝。故为说大乘。 <lb ed="X" n="0533a18"/><lb ed="R049" n="0817a15"/>若未闻妙法。则根之利钝尙有差别。若得闻此大 <lb ed="X" n="0533a19"/><lb ed="R049" n="0817a16"/>法。则无论大小皆得成<persName>佛</persName>无疑。所谓利根钝根等 <lb ed="X" n="0533a20"/><lb ed="R049" n="0817a17"/>雨法雨。皆得充满。此正显实之大益也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0533a21"/><lb ed="R049" n="0817a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0533a2101">十方<persName>佛</persName>土中唯有一乘法<note place="inline">至</note>说<persName>佛</persName>智慧故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0533a22"/><lb ed="R049" n="0817b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0533a2201">此颂结显一实也。谓虽有三乘假名引导。其实但 <lb ed="X" n="0533a23"/><lb ed="R049" n="0817b02"/>显一乘<persName>佛</persName>慧。所以权即是实。是知诸法皆如也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0533a24"/><lb ed="R049" n="0817b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0533a2401">诸<persName>佛</persName>出于世唯此一事实<note place="inline">至</note>皆令入<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0533b" n="0533b"/> <lb ed="X" n="0533b01"/><lb ed="R049" n="0817b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0533b0101">此颂叙<persName>佛</persName>出世。唯说一乘之意也。初五句。颂诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0533b02"/><lb ed="R049" n="0817b05"/>出世唯证一实。故不以小乘度人。下二十句。历叙 <lb ed="X" n="0533b03"/><lb ed="R049" n="0817b06"/>不以小乘度人之所以。以<persName>佛</persName>自住大乘。当行平等 <lb ed="X" n="0533b04"/><lb ed="R049" n="0817b07"/>之慈利物也。所得法。乃道场所证法身真体也。定 <lb ed="X" n="0533b05"/><lb ed="R049" n="0817b08"/>慧莊严。乃现他受用报身也。法报冥一。故曰平等。 <lb ed="X" n="0533b06"/><lb ed="R049" n="0817b09"/>以自证平等之大法。岂可以小乘而化人。即化一 <lb ed="X" n="0533b07"/><lb ed="R049" n="0817b10"/>人<anchor xml:id="nkr_note_add_0533b0701" n="0533b0701"/><anchor xml:id="beg0533b0701" n="0533b0701"/>已<anchor xml:id="end0533b0701"/>堕悭贪。尙为不可。况其多乎。凡若有人信归 <lb ed="X" n="0533b08"/><lb ed="R049" n="0817b11"/>于<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>则一以至诚待之。若欺其不能。诳其不知。 <lb ed="X" n="0533b09"/><lb ed="R049" n="0817b12"/>贪其利。嫉其勝。皆诸法之恶也。<persName>佛</persName>皆断之。故于十 <lb ed="X" n="0533b10"/><lb ed="R049" n="0817b13"/>方无恶名之怖。亦无大众之畏。故以相好莊严之 <lb ed="X" n="0533b11"/><lb ed="R049" n="0817b14"/>身。现光明普照之相。为说一乘实相之大法。此暗 <lb ed="X" n="0533b12"/><lb ed="R049" n="0817b15"/>叙坐菩提场之事也。一实相印。所谓海印三昧也。 <lb ed="X" n="0533b13"/><lb ed="R049" n="0817b16"/><persName>佛</persName>所说法。以实相印印定。故魔外不混。舍利下一 <lb ed="X" n="0533b14"/><lb ed="R049" n="0817b17"/>偈。叙出世本怀。如我下一偈。叙今满愿方称本怀 <lb ed="X" n="0533b15"/><lb ed="R049" n="0817b18"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0533b16"/><lb ed="R049" n="0818a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0533b1601">若我遇众生尽教以<persName>佛</persName>道<note place="inline">至</note>来世得作<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0533b17"/><lb ed="R049" n="0818a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0533b1701">此颂叙开权之所以也。<persName>佛</persName>既本愿化一切众生成 <lb ed="X" n="0533b18"/><lb ed="R049" n="0818a03"/><persName>佛</persName>。如何又说三乘之法耶。以所遇无智之众。恐其 <lb ed="X" n="0533b19"/><lb ed="R049" n="0818a04"/>错乱迷惑不受。故所以随機演说耳。非本意也。下 <lb ed="X" n="0533b20"/><lb ed="R049" n="0818a05"/>廣颂五浊恶世。众生难度。不得不设方便之意。我 <lb ed="X" n="0533b21"/><lb ed="R049" n="0818a06"/>知下八句。颂烦恼浊。受胎下四句。颂命浊。入邪见 <lb ed="X" n="0533b22"/><lb ed="R049" n="0818a07"/>下八句。颂见浊。于千万下四句。颂劫浊。当此浊恶 <lb ed="X" n="0533b23"/><lb ed="R049" n="0818a08"/>之世。众生汩没苦恼之中。故设方便。先说出苦之 <lb ed="X" n="0533b24"/><lb ed="R049" n="0818a09"/>法。示以涅槃灭苦之道。此但灭尽诸苦出分段生 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0533c" n="0533c"/> <lb ed="X" n="0533c01"/><lb ed="R049" n="0818a10"/>死。非真灭度出变易生死也。诸法下四句显实。如 <lb ed="X" n="0533c02"/><lb ed="R049" n="0818a11"/>何是真灭耶。以诸法本来真常寂灭。此是一乘之 <lb ed="X" n="0533c03"/><lb ed="R049" n="0818a12"/>妙道。<persName>佛</persName>子行此。来世成<persName>佛</persName>。以二乘但见生灭四谛 <lb ed="X" n="0533c04"/><lb ed="R049" n="0818a13"/>之法。故今特为显示。方尽<persName>如来</persName>出世本怀也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0533c05"/><lb ed="R049" n="0818a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0533c0501">我有方便力开示三乘法<note place="inline">至</note>唯一无二乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0533c06"/><lb ed="R049" n="0818a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0533c0601">此颂叙显实也。<persName>如来</persName>方便知见波罗蜜皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0533c0601" n="0533c0601"/><anchor xml:id="beg0533c0601" n="0533c0601"/>已<anchor xml:id="end0533c0601"/>具足。 <lb ed="X" n="0533c07"/><lb ed="R049" n="0818a16"/>故云有方便力。以此故说三乘。以诸<persName>佛</persName>皆说一乘。 <lb ed="X" n="0533c08"/><lb ed="R049" n="0818a17"/>故我今唯说一乘。众当谛信无疑也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0533c09"/><lb ed="R049" n="0818a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0533c0901">过去无数劫无量灭度<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>令入于<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0533c10"/><lb ed="R049" n="0818b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0533c1001">此颂十方三世道同。先明过去诸<persName>佛</persName>也。以过去诸 <lb ed="X" n="0533c11"/><lb ed="R049" n="0818b02"/><persName>佛</persName>皆依权演实。故我释迦祖述其道也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0533c12"/><lb ed="R049" n="0818b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0533c1201">又诸大圣主知一切世间<note place="inline">至</note>助显第一義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0533c13"/><lb ed="R049" n="0818b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0533c1301">此颂廣明助显第一義也。言更以异方便者。此意 <lb ed="X" n="0533c14"/><lb ed="R049" n="0818b05"/>从序品文殊云。今<persName>佛</persName>放光明。助发实相義而来。意 <lb ed="X" n="0533c15"/><lb ed="R049" n="0818b06"/>谓实相妙法。非言可宣。<persName>佛</persName>先放一光全彰妙体。则 <lb ed="X" n="0533c16"/><lb ed="R049" n="0818b07"/>实相真境平等显现可不言而悟矣。为正方便以 <lb ed="X" n="0533c17"/><lb ed="R049" n="0818b08"/>诸<persName>佛</persName>皆以无数方便说三乘法。今言即权显实。良 <lb ed="X" n="0533c18"/><lb ed="R049" n="0818b09"/>以此法微妙难信。恐三乘人一向执权。吝而不捨。 <lb ed="X" n="0533c19"/><lb ed="R049" n="0818b10"/>不能離言取義。则实相难明。前虽放光平等示现。 <lb ed="X" n="0533c20"/><lb ed="R049" n="0818b11"/>惜乎诸人不悟。业<anchor xml:id="nkr_note_add_0533c2001" n="0533c2001"/><anchor xml:id="beg0533c2001" n="0533c2001"/>已<anchor xml:id="end0533c2001"/>当面错过矣。前云<persName>佛</persName>子行道 <lb ed="X" n="0533c21"/><lb ed="R049" n="0818b12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0533c2101" n="0533c2101"/><anchor xml:id="beg0533c2101" n="0533c2101"/>已<anchor xml:id="end0533c2101"/>来世得作<persName>佛</persName>。意恐二乘之人。向怖<persName>佛</persName>道长远。犹 <lb ed="X" n="0533c22"/><lb ed="R049" n="0818b13"/>存希望有待之心。未必尽信。故不肯捨权。则负此 <lb ed="X" n="0533c23"/><lb ed="R049" n="0818b14"/>嘉会失其时矣。今显第一義谛实相妙法。生<persName>佛</persName>平 <lb ed="X" n="0533c24"/><lb ed="R049" n="0818b15"/>等。不论圣凡有福无福。乃至人天小善。但能从<persName>佛</persName> <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0534a" n="0534a"/> <lb ed="X" n="0534a01"/><lb ed="R049" n="0818b16"/>一心信心。则当下是<persName>佛</persName>。不待更成。此我<persName>世尊</persName>急欲 <lb ed="X" n="0534a02"/><lb ed="R049" n="0818b17"/>二乘发起信心。故引诸<persName>佛</persName>更以异方便。助显第一 <lb ed="X" n="0534a03"/><lb ed="R049" n="0818b18"/>義也。故下引菩萨人天。乃至微因小善。擧手低头。 <lb ed="X" n="0534a04"/><lb ed="R049" n="0819a01"/>一称<persName>佛</persName>名。则皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0534a0401" n="0534a0401"/><anchor xml:id="beg0534a0401" n="0534a0401"/>已<anchor xml:id="end0534a0401"/>成<persName>佛</persName>不待更成。况三乘九部之 <lb ed="X" n="0534a05"/><lb ed="R049" n="0819a02"/>权法。岂非成<persName>佛</persName>之本乎。是则宗门发明向上。一棒 <lb ed="X" n="0534a06"/><lb ed="R049" n="0819a03"/>一喝之下。扬眉瞬目。讥诃怒骂之间。令人顿脱生 <lb ed="X" n="0534a07"/><lb ed="R049" n="0819a04"/>死情根。岂非擧手低头<anchor xml:id="nkr_note_add_0534a0701" n="0534a0701"/><anchor xml:id="beg0534a0701" n="0534a0701"/>已<anchor xml:id="end0534a0701"/>成<persName>佛</persName>耶。以前<anchor xml:id="nkr_note_add_0534a0702" n="0534a0702"/><anchor xml:id="beg0534a0702" n="0534a0702"/>已<anchor xml:id="end0534a0702"/>一光平 <lb ed="X" n="0534a08"/><lb ed="R049" n="0819a05"/>等显现。恐其忽略。又云种种因缘说法皆为一乘。 <lb ed="X" n="0534a09"/><lb ed="R049" n="0819a06"/>故今重以种种小行助显。故云更以异方便。助显 <lb ed="X" n="0534a10"/><lb ed="R049" n="0819a07"/>第一義。由是观之。一向三乘之权法。岂非一实之 <lb ed="X" n="0534a11"/><lb ed="R049" n="0819a08"/>法乎。故云我此九部法。入大乘为本者。此也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0534a12"/><lb ed="R049" n="0819a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0534a1201">若有众生类値诸过去<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0534a1201" n="0534a1201"/><anchor xml:id="beg0534a1201" n="0534a1201"/>已<anchor xml:id="end0534a1201"/>成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0534a13"/><lb ed="R049" n="0819a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0534a1301">此颂历叙异方便也。今异方便。首擧菩萨。次擧人 <lb ed="X" n="0534a14"/><lb ed="R049" n="0819a11"/>天。而不及二乘者。以今九部法止是二乘成<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0534a15"/><lb ed="R049" n="0819a12"/>方便。因恐不信。故引菩萨凡夫非分之法。以助显 <lb ed="X" n="0534a16"/><lb ed="R049" n="0819a13"/>之。使其必信无疑也。且菩萨。乃未成<persName>佛</persName>之人也。今 <lb ed="X" n="0534a17"/><lb ed="R049" n="0819a14"/>言<anchor xml:id="nkr_note_add_0534a1701" n="0534a1701"/><anchor xml:id="beg0534a1701" n="0534a1701"/>已<anchor xml:id="end0534a1701"/>成者。意显六度。乃称真实相之行也。凡夫。乃 <lb ed="X" n="0534a18"/><lb ed="R049" n="0819a15"/>非成<persName>佛</persName>之人也。今言若善软心。则非刚强梗化之 <lb ed="X" n="0534a19"/><lb ed="R049" n="0819a16"/>人。但能随顺<persName>佛</persName>法。信心不逆者。以凡夫中有此柔 <lb ed="X" n="0534a20"/><lb ed="R049" n="0819a17"/>软之心。于<persName>佛</persName>灭後。虽未见<persName>佛</persName>。但能因<persName>佛</persName>发心。或为 <lb ed="X" n="0534a21"/><lb ed="R049" n="0819a18"/>供舍利。诚心造塔。以用七宝。乃至童子之聚沙。或 <lb ed="X" n="0534a22"/><lb ed="R049" n="0819b01"/>为供像诚心七宝。以至童子草木瓜甲之戏画。或 <lb ed="X" n="0534a23"/><lb ed="R049" n="0819b02"/>为供<persName>佛</persName>诚心。花香伎乐。以至散心擧手低头之恭 <lb ed="X" n="0534a24"/><lb ed="R049" n="0819b03"/>敬。或散乱心见<persName>佛</persName>。一称其名号。如是种种众行微 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0534b" n="0534b"/> <lb ed="X" n="0534b01"/><lb ed="R049" n="0819b04"/>因小善。盖皆从<persName>佛</persName>发心也。所以一一皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0534b0101" n="0534b0101"/><anchor xml:id="beg0534b0101" n="0534b0101"/>已<anchor xml:id="end0534b0101"/>成<persName>佛</persName>者。 <lb ed="X" n="0534b02"/><lb ed="R049" n="0819b05"/>以众生乃诸<persName>佛</persName>心内之众生。但日用而不知有。今 <lb ed="X" n="0534b03"/><lb ed="R049" n="0819b06"/>从<persName>佛</persName>发心。则知有<persName>佛</persName>。知有则自心全体是<persName>佛</persName>。是以 <lb ed="X" n="0534b04"/><lb ed="R049" n="0819b07"/>凡作一行皆是<persName>佛</persName>行。所谓一念信心即得菩提。故 <lb ed="X" n="0534b05"/><lb ed="R049" n="0819b08"/>一一言皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0534b0501" n="0534b0501"/><anchor xml:id="beg0534b0501" n="0534b0501"/>已<anchor xml:id="end0534b0501"/>成<persName>佛</persName>道。非虚语也。言<anchor xml:id="nkr_note_add_0534b0502" n="0534b0502"/><anchor xml:id="beg0534b0502" n="0534b0502"/>已<anchor xml:id="end0534b0502"/>成<persName>佛</persName>者。天台 <lb ed="X" n="0534b06"/><lb ed="R049" n="0819b09"/>六即。若理即。则具之而<anchor xml:id="nkr_note_add_0534b0601" n="0534b0601"/><anchor xml:id="beg0534b0601" n="0534b0601"/>已<anchor xml:id="end0534b0601"/>。若名字即。则知名识字。 <lb ed="X" n="0534b07"/><lb ed="R049" n="0819b10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0534b0701" n="0534b0701"/><anchor xml:id="beg0534b0701" n="0534b0701"/>已<anchor xml:id="end0534b0701"/>成之義明矣。所以擧此诸行为助显者。苟二乘 <lb ed="X" n="0534b08"/><lb ed="R049" n="0819b11"/>人能信菩萨之六度凡夫之众善皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0534b0801" n="0534b0801"/><anchor xml:id="beg0534b0801" n="0534b0801"/>已<anchor xml:id="end0534b0801"/>成<persName>佛</persName>。而九 <lb ed="X" n="0534b09"/><lb ed="R049" n="0819b12"/>部之方便岂非实相之妙法。二乘之涅槃岂非成 <lb ed="X" n="0534b10"/><lb ed="R049" n="0819b13"/><persName>佛</persName>之正行乎。端在的信自心。不疑<persName>佛</persName>语当下直证 <lb ed="X" n="0534b11"/><lb ed="R049" n="0819b14"/>实相矣。此<persName>如来</persName>开权显实之善巧。启发二乘迫切 <lb ed="X" n="0534b12"/><lb ed="R049" n="0819b15"/>恳至之心。难以言语形容矣。观者若但随言说而 <lb ed="X" n="0534b13"/><lb ed="R049" n="0819b16"/>不深体其心。则于妙法难窥其奥。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0534b14"/><lb ed="R049" n="0819b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0534b1401">于诸过去<persName>佛</persName>在世或灭度若有闻是法皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0534b1401" n="0534b1401"/><anchor xml:id="beg0534b1401" n="0534b1401"/>已<anchor xml:id="end0534b1401"/>成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0534b15"/><lb ed="R049" n="0819b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0534b1501">此颂结过去道同也。三乘皆亲见<persName>佛</persName>所说之行也。 <lb ed="X" n="0534b16"/><lb ed="R049" n="0820a01"/>凡夫供塔等。皆<persName>佛</persName>灭後。乃因<persName>佛</persName>旋发之行也。适然 <lb ed="X" n="0534b17"/><lb ed="R049" n="0820a02"/>之行尙成<persName>佛</persName>。况特立之法乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0534b18"/><lb ed="R049" n="0820a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0534b1801">未来诸<persName>世尊</persName>其数无有量<note place="inline">至</note>导师方便说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0534b19"/><lb ed="R049" n="0820a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0534b1901">此颂未来道同也。诸<persName>佛</persName>本誓愿四句。言未来诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0534b20"/><lb ed="R049" n="0820a05"/>所以祖述现在者。以释迦本愿。欲令一切众如我 <lb ed="X" n="0534b21"/><lb ed="R049" n="0820a06"/>等无异。故未来诸<persName>佛</persName>。皆同此愿耳。诸<persName>佛</persName>下八句。言 <lb ed="X" n="0534b22"/><lb ed="R049" n="0820a07"/>诸<persName>佛</persName>自得之法甚深。称性而说。故方便甚深也。法 <lb ed="X" n="0534b23"/><lb ed="R049" n="0820a08"/>常无性等者。谓一真法界。为本住法。所谓常住真 <lb ed="X" n="0534b24"/><lb ed="R049" n="0820a09"/>心。故曰常。然法界以缘起为宗。故云无性。无明十 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0534c" n="0534c"/> <lb ed="X" n="0534c01"/><lb ed="R049" n="0820a10"/>二因缘。即普光明智。以随染净缘。遇缘即宗。染缘 <lb ed="X" n="0534c02"/><lb ed="R049" n="0820a11"/>乃生死业种。净缘乃<persName>佛</persName>种。吾<persName>佛</persName>证穷此智。故说一 <lb ed="X" n="0534c03"/><lb ed="R049" n="0820a12"/>乘。以为众生成<persName>佛</persName>之缘。故曰是故说一乘。是法住 <lb ed="X" n="0534c04"/><lb ed="R049" n="0820a13"/>法位等者。以<persName>佛</persName>称性说法。谓之海印森罗常住用。 <lb ed="X" n="0534c05"/><lb ed="R049" n="0820a14"/>其所说之法。皆不动本际。故住法位。以住法位故。 <lb ed="X" n="0534c06"/><lb ed="R049" n="0820a15"/>世间相即常住实相。是则无有一法非真实者。道 <lb ed="X" n="0534c07"/><lb ed="R049" n="0820a16"/>场所证如此而<anchor xml:id="nkr_note_add_0534c0701" n="0534c0701"/><anchor xml:id="beg0534c0701" n="0534c0701"/>已<anchor xml:id="end0534c0701"/>。所谓本住法。乃实智也。以第一 <lb ed="X" n="0534c08"/><lb ed="R049" n="0820a17"/>義谛。寂灭離言。但以方便权智为众演说。故所说 <lb ed="X" n="0534c09"/><lb ed="R049" n="0820a18"/>法。一一称真。故权即是实。所谓二智甚深也。此特 <lb ed="X" n="0534c10"/><lb ed="R049" n="0820b01"/>叙于未来诸<persName>佛</persName>中者。意为将授记者垂笵也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0534c11"/><lb ed="R049" n="0820b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0534c1101">天人所供养现在十方<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>随应方便说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0534c12"/><lb ed="R049" n="0820b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0534c1201">此颂现在道同也。初八句。明权即是实。知众下八 <lb ed="X" n="0534c13"/><lb ed="R049" n="0820b04"/>句。明多方助显。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0534c14"/><lb ed="R049" n="0820b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0534c1401">今我亦如是安稳众生故<note place="inline">至</note>皆令得欢喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0534c15"/><lb ed="R049" n="0820b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0534c1501">此颂自行祖述三世也。初四句。明权即实。我以下 <lb ed="X" n="0534c16"/><lb ed="R049" n="0820b07"/>四句。明随機助显。所谓悦可众心也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0534c17"/><lb ed="R049" n="0820b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0534c1701">舍利弗当知我以<persName>佛</persName>眼观<note place="inline">至</note>说无分别法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0534c18"/><lb ed="R049" n="0820b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0534c1801">此颂因观六道汩于五浊。历叙出世因缘也。初十 <lb ed="X" n="0534c19"/><lb ed="R049" n="0820b10"/>六句。叙观五浊。<persName>佛</persName>具五眼。非<persName>佛</persName>眼不能穷众生界。 <lb ed="X" n="0534c20"/><lb ed="R049" n="0820b11"/>故以<persName>佛</persName>眼观。贫穷无福慧。众生浊也。入生死苦。命 <lb ed="X" n="0534c21"/><lb ed="R049" n="0820b12"/>浊也。深著五欲。烦恼浊也。不求<persName>佛</persName>法。劫浊也。深入 <lb ed="X" n="0534c22"/><lb ed="R049" n="0820b13"/>邪见。见浊也。以观此五浊众生。故兴同体大悲。以 <lb ed="X" n="0534c23"/><lb ed="R049" n="0820b14"/>起济渡之心也。我始下十句。叙出世因缘。以明三 <lb ed="X" n="0534c24"/><lb ed="R049" n="0820b15"/>七思惟也。舍那<persName>如来</persName>。于菩提场。初成正觉。法报冥 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0535a" n="0535a"/> <lb ed="X" n="0535a01"/><lb ed="R049" n="0820b16"/>一。自受法乐。因见苦恼众生。感动无缘慈力。故初 <lb ed="X" n="0535a02"/><lb ed="R049" n="0820b17"/>七思惟度脱。又思自证智慧微妙第一。非钝根所 <lb ed="X" n="0535a03"/><lb ed="R049" n="0820b18"/>堪。且思度之之方。故云云何而可度。尔时下八句。 <lb ed="X" n="0535a04"/><lb ed="R049" n="0821a01"/>叙感应道交。谓正思出世。适诸天来请。此正機感 <lb ed="X" n="0535a05"/><lb ed="R049" n="0821a02"/>应会之时。後文所谓闻有人言也。我即下八句。二 <lb ed="X" n="0535a06"/><lb ed="R049" n="0821a03"/>七思惟。钝根不堪大法。恐其有损。故寧入涅槃。而 <lb ed="X" n="0535a07"/><lb ed="R049" n="0821a04"/>不敢轻投也。寻念下四句。三七思惟。当遵诸<persName>佛</persName>说 <lb ed="X" n="0535a08"/><lb ed="R049" n="0821a05"/>法仪式。以一乘法。分别说三也。作是下十八句。叙 <lb ed="X" n="0535a09"/><lb ed="R049" n="0821a06"/>诸<persName>佛</persName>劝喩释迦。善体诸<persName>佛</persName>之心。而以方便即权显 <lb ed="X" n="0535a10"/><lb ed="R049" n="0821a07"/>实也。故云但为教菩萨。舍利下八句。叙释迦因闻 <lb ed="X" n="0535a11"/><lb ed="R049" n="0821a08"/>诸<persName>佛</persName>劝喩。而依教奉行也。思惟下十句。正叙双垂 <lb ed="X" n="0535a12"/><lb ed="R049" n="0821a09"/>两相。现应化身。为今弟子。说三乘法也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0535a1201" n="0535a1201"/><anchor xml:id="beg0535a1201" n="0535a1201"/>已<anchor xml:id="end0535a1201"/>前<persName>佛</persName>未 <lb ed="X" n="0535a13"/><lb ed="R049" n="0821a10"/>出世。未有三宝。今日乃有三宝之名耳。从久远下 <lb ed="X" n="0535a14"/><lb ed="R049" n="0821a11"/>四句。明虽说三乘。本怀但为显实也。涅槃。无上大 <lb ed="X" n="0535a15"/><lb ed="R049" n="0821a12"/>涅槃也。生死苦永尽。二死永亡也。以诸<persName>佛</persName>久远劫 <lb ed="X" n="0535a16"/><lb ed="R049" n="0821a13"/>来所赞示者。皆即权以显实。故我常如诸<persName>佛</persName>所说。 <lb ed="X" n="0535a17"/><lb ed="R049" n="0821a14"/>所谓虽说三乘。但为教菩萨也。舍利下十二句。叙 <lb ed="X" n="0535a18"/><lb ed="R049" n="0821a15"/>出世本怀。因为待機。今正機熟应说<persName>佛</persName>慧之时也。 <lb ed="X" n="0535a19"/><lb ed="R049" n="0821a16"/>如是妙法。诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>时乃说之。所谓欲识<persName>佛</persName>性義。 <lb ed="X" n="0535a20"/><lb ed="R049" n="0821a17"/>当观时节因缘。根機既熟。啐啄同时。则不劳馀力。 <lb ed="X" n="0535a21"/><lb ed="R049" n="0821a18"/>故世出世法。当贵乎时也。<persName>佛</persName>祖用处不违时失候。 <lb ed="X" n="0535a22"/><lb ed="R049" n="0821b01"/>故云今正是其时。舍利下八句。叙退席之众也。言 <lb ed="X" n="0535a23"/><lb ed="R049" n="0821b02"/>劣根既去。则不混乱众心。故喜而无畏。以无迴互 <lb ed="X" n="0535a24"/><lb ed="R049" n="0821b03"/>委曲之心。故正直捨方便。但说无上道也。菩萨下 <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0535b" n="0535b"/> <lb ed="X" n="0535b01"/><lb ed="R049" n="0821b04"/>四句。言昔日小乘。一闻今法。皆是菩萨。昔日怀疑。 <lb ed="X" n="0535b02"/><lb ed="R049" n="0821b05"/>今皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0535b0201" n="0535b0201"/><anchor xml:id="beg0535b0201" n="0535b0201"/>已<anchor xml:id="end0535b0201"/>除。各各自信成<persName>佛</persName>。故千二百人悉皆作<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0535b03"/><lb ed="R049" n="0821b06"/>此则不待一一授记。早<anchor xml:id="nkr_note_add_0535b0301" n="0535b0301"/><anchor xml:id="beg0535b0301" n="0535b0301"/>已<anchor xml:id="end0535b0301"/>为众分明抉择矣。如三 <lb ed="X" n="0535b04"/><lb ed="R049" n="0821b07"/>世下四句。通结释迦仰遵三世诸<persName>佛</persName>仪式也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0535b05"/><lb ed="R049" n="0821b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0535b0501">诸<persName>佛</persName>兴出世悬远値遇难<note place="inline">至</note>无声闻弟子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0535b06"/><lb ed="R049" n="0821b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0535b0601">此颂极赞一乘之难遇。以坚二乘之信也。初云如 <lb ed="X" n="0535b07"/><lb ed="R049" n="0821b10"/>是妙法诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>时乃说之。如优昙花时一现耳。 <lb ed="X" n="0535b08"/><lb ed="R049" n="0821b11"/>故历叙其难。诸<persName>佛</persName>旷劫一出。岂易値哉。即出世而 <lb ed="X" n="0535b09"/><lb ed="R049" n="0821b12"/>未便即说此法。犹隐忍待时。经四十年。此法岂易 <lb ed="X" n="0535b10"/><lb ed="R049" n="0821b13"/>说哉。今日方说。尙有退席之众。此听信者更不易 <lb ed="X" n="0535b11"/><lb ed="R049" n="0821b14"/>得其人也。所以此法如优昙花时时一现。上时训 <lb ed="X" n="0535b12"/><lb ed="R049" n="0821b15"/>是。然<persName>佛</persName>虽难値今<anchor xml:id="nkr_note_add_0535b1201" n="0535b1201"/><anchor xml:id="beg0535b1201" n="0535b1201"/>已<anchor xml:id="end0535b1201"/>値。法固难说今<anchor xml:id="nkr_note_add_0535b1202" n="0535b1202"/><anchor xml:id="beg0535b1202" n="0535b1202"/>已<anchor xml:id="end0535b1202"/>说。虽难犹 <lb ed="X" n="0535b13"/><lb ed="R049" n="0821b16"/>不为难。独有听而信者甚为难耳。故有闻法欢喜。 <lb ed="X" n="0535b14"/><lb ed="R049" n="0821b17"/>不但全身担荷。即发一言赞歎者。甚为稀有。过于 <lb ed="X" n="0535b15"/><lb ed="R049" n="0821b18"/>优昙花。此极言信心难发也。汝等下。劝其勿疑。当 <lb ed="X" n="0535b16"/><lb ed="R049" n="0822a01"/>信<persName>佛</persName>也。我今业<anchor xml:id="nkr_note_add_0535b1601" n="0535b1601"/><anchor xml:id="beg0535b1601" n="0535b1601"/>已<anchor xml:id="end0535b1601"/>普告大众。明示但以一乘教化 <lb ed="X" n="0535b17"/><lb ed="R049" n="0822a02"/>菩萨矣。汝等二乘决不可以声闻自居也。我<persName>佛</persName>慈 <lb ed="X" n="0535b18"/><lb ed="R049" n="0822a03"/>悲恳切。唯恐二乘不信。故叮咛劝喩之如此也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0535b19"/><lb ed="R049" n="0822a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0535b1901">汝等舍利弗声闻及菩萨<note place="inline">至</note>廣赞一乘道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0535b20"/><lb ed="R049" n="0822a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0535b2001">此颂叙付嘱保护之意也。谓此妙法。乃诸<persName>佛</persName>秘密 <lb ed="X" n="0535b21"/><lb ed="R049" n="0822a06"/>心要。一向不敢轻谈者。故切诫身子等既得此法。 <lb ed="X" n="0535b22"/><lb ed="R049" n="0822a07"/>于五浊恶世。不可轻易说向于人。恐其不信而取 <lb ed="X" n="0535b23"/><lb ed="R049" n="0822a08"/>恶道之损也。若果有上根利智。是为难得。又不可 <lb ed="X" n="0535b24"/><lb ed="R049" n="0822a09"/>失人。即当为说。故曰廣赞。则不嫌其多说也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X31.0611.0535c" n="0535c"/> <lb ed="X" n="0535c01"/><lb ed="R049" n="0822a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX31p0535c0101">舍利弗当知诸<persName>佛</persName>法如是<note place="inline">至</note>自知当作<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0535c02"/><lb ed="R049" n="0822a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX31p0535c0201">此颂总结前意也。诸<persName>佛</persName>法如是。谓上说十方三世 <lb ed="X" n="0535c03"/><lb ed="R049" n="0822a12"/>诸<persName>佛</persName>。皆说即权显实之法也。汝等既知诸<persName>佛</persName>随宜。 <lb ed="X" n="0535c04"/><lb ed="R049" n="0822a13"/>方便之事。则知元无三乘。不必更疑诸声闻人无 <lb ed="X" n="0535c05"/><lb ed="R049" n="0822a14"/>成<persName>佛</persName>之分。则宜欢喜自信作<persName>佛</persName>也。甚矣心之难明 <lb ed="X" n="0535c06"/><lb ed="R049" n="0822a15"/>也。<persName>佛</persName>性种子。众生与<persName>佛</persName>不隔一毫。只在信与不信 <lb ed="X" n="0535c07"/><lb ed="R049" n="0822a16"/>耳。昔有僧问古德如何是<persName>佛</persName>。德云。我说恐汝不信。 <lb ed="X" n="0535c08"/><lb ed="R049" n="0822a17"/>僧云。和尙重言安敢不信。德云。即汝便是。僧茫然。 <lb ed="X" n="0535c09"/><lb ed="R049" n="0822a18"/>所以自信为难也。故<persName>世尊</persName>既说是法。又恐作寻常。 <lb ed="X" n="0535c10"/><lb ed="R049" n="0822b01"/>故嘱其保重。又嘱其必信。此其成<persName>佛</persName>真因。以信为 <lb ed="X" n="0535c11"/><lb ed="R049" n="0822b02"/>本也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0535c12"/><lb ed="R049" n="0822b03"/> <lb ed="X" n="0535c13"/><lb ed="R049" n="0822b04"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>妙法莲花经通義卷第一</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0525a0501" to="#end0525a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0525a0701" to="#end0525a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0525c0301" to="#end0525c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0525c1401" to="#end0525c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0525c1701" to="#end0525c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0525c1801" to="#end0525c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0526a2301" to="#end0526a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0526a2302" to="#end0526a2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0526c0101" to="#end0526c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0526c0401" to="#end0526c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0526c0501" to="#end0526c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0526c0701" to="#end0526c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0526c0901" to="#end0526c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0526c2401" to="#end0526c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0527c0601" to="#end0527c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0528a0601" to="#end0528a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0528b0201" to="#end0528b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0528b0601" to="#end0528b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0528b1401" to="#end0528b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0528c1501" to="#end0528c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0528c2401" to="#end0528c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0529a1101" to="#end0529a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0529a1601" to="#end0529a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0529a1602" to="#end0529a1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0529a1801" to="#end0529a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0529a1802" to="#end0529a1802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0529a2101" to="#end0529a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0529a2201" to="#end0529a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0529a2301" to="#end0529a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0529a2401" to="#end0529a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0529b2001" to="#end0529b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0530a1701" to="#end0530a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0530a2401" to="#end0530a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0530b0201" to="#end0530b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0530b1501" to="#end0530b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0530b2101" to="#end0530b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0531a0401" to="#end0531a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0531b0401" to="#end0531b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0531b0501" to="#end0531b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0531b0601" to="#end0531b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0531b0901" to="#end0531b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0531b1001" to="#end0531b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0531b2101" to="#end0531b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0531c0501" to="#end0531c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0531c0601" to="#end0531c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0531c0901" to="#end0531c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0532a0401" to="#end0532a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0532a1501" to="#end0532a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0532a1901" to="#end0532a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0532b0101" to="#end0532b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0532b0401" to="#end0532b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0532c1901" to="#end0532c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0533b0701" to="#end0533b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0533c0601" to="#end0533c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0533c2001" to="#end0533c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0533c2101" to="#end0533c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0534a0401" to="#end0534a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0534a0701" to="#end0534a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0534a0702" to="#end0534a0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0534a1201" to="#end0534a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0534a1701" to="#end0534a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0534b0101" to="#end0534b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0534b0501" to="#end0534b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0534b0502" to="#end0534b0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0534b0601" to="#end0534b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0534b0701" to="#end0534b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0534b0801" to="#end0534b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0534b1401" to="#end0534b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0534c0701" to="#end0534c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0535a1201" to="#end0535a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0535b0201" to="#end0535b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0535b0301" to="#end0535b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0535b1201" to="#end0535b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0535b1202" to="#end0535b1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0535b1601" to="#end0535b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0527001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0527001">灯字应在然下或别有意欤</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0525a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0525a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0525a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0525a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0525c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0525c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0525c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0525c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0525c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0525c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0525c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0525c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0526a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0526a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0526a2302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0526a2302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0526c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0526c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0526c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0526c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0526c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0526c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0526c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0526c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0526c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0526c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0526c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0526c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0527c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0527c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0528a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0528a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0528b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0528b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0528b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0528b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0528b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0528b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0528c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0528c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0528c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0528c2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0529a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0529a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0529a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0529a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0529a1602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0529a1602">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0529a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0529a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0529a1802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0529a1802">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0529a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0529a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0529a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0529a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0529a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0529a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0529a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0529a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0529b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0529b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0530a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0530a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0530a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0530a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0530b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0530b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0530b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0530b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0530b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0530b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0531a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0531a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0531b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0531b0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0531b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0531b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0531b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0531b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0531b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0531b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0531b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0531b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0531b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0531b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0531c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0531c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0531c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0531c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0531c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0531c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0532a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0532a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0532a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0532b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0532b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0532c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0533b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0533c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0533c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0533c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0534a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0534a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0534a0702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534a0702">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0534a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0534a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0534b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0534b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0534b0502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534b0502">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0534b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0534b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0534b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0534b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0534c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0535a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0535a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0535b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0535b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0535b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0535b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0535b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0535b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0535b1202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0535b1202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0535b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0535b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>